Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 83

चंद्रकांतमणीनां च स्तंभाधार शिलाश्च याः । चित्ररत्नमयैस्तंभैः स्तंभितास्तत्प्रभाभराः

caṃdrakāṃtamaṇīnāṃ ca staṃbhādhāra śilāśca yāḥ | citraratnamayaistaṃbhaiḥ staṃbhitāstatprabhābharāḥ

ส่วนศิลาฐานที่รองรับเสานั้นทำด้วยแก้วจันทรกานต์ (มณีจันทร์) ถูกค้ำด้วยเสาที่ทำจากรัตนะหลากสี จึงอัดแน่นด้วยมวลรัศมีอันเอ่อล้น

चन्द्रकान्तमणीनाम्of moonstone gems
चन्द्रकान्तमणीनाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootचन्द्रकान्त + मणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), बहुवचन; तत्पुरुषः = ‘चन्द्रकान्तः मणिः’ (moonstone gem)
and
:
Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction)
स्तम्भाधारpillar-supporting
स्तम्भाधार:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्तम्भ + आधार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक-रूप; तत्पुरुषः = ‘स्तम्भस्य आधारः’ (pillar-support/base)
शिलाःstones/slabs
शिलाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशिला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), बहुवचन
and
:
Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction)
याःwhich
याः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), बहुवचन; सम्बन्धवाचक (relative pronoun)
चित्ररत्नमयैःby/with (those) made of varied gems
चित्ररत्नमयैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootचित्र + रत्न + मय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), बहुवचन; तत्पुरुषः = ‘चित्राणि रत्नानि येषु/येन’ (made of variegated gems)
स्तम्भैःby pillars
स्तम्भैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्तम्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), बहुवचन
स्तम्भिताःare supported
स्तम्भिताः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्तम्भ् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), बहुवचन; ‘स्तम्भित’ = supported/held up
तत्of that
तत्:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन (समासपूर्वपद-रूप)
प्रभाभराःmasses of radiance
प्रभाभराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रभा + भर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), बहुवचन; तत्पुरुषः = ‘प्रभायाः भरः’ (mass/abundance of radiance)

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Kāśī (Avimukta)

Type: kshetra

Listener: Ṛṣis (assumed frame)

Scene: Close-up of pillar bases: moonstone pedestals glowing with cool lunar sheen; above them, pillars of multicolored jewels, the whole hall flooded with layered radiance.

K
Kāśī (Avimukta)
C
Candrakānta (moonstone)

FAQs

The jeweled imagery signals that Kāśī’s sanctity is not ordinary wealth but divine effulgence—an outward sign of inner liberation.

Avimukta-Kāśī, through descriptions of its divinely radiant supports and foundations.

None; the focus is on sacred description (sthala-vaibhava).