Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 10

अरुणि स्थापितं लिंगं तत्रैव कलशोद्भव । तस्य लिंगस्य सेवातः सर्वामृद्धिमवाप्नुयात्

aruṇi sthāpitaṃ liṃgaṃ tatraiva kalaśodbhava | tasya liṃgasya sevātaḥ sarvāmṛddhimavāpnuyāt

โอ้ กละโศทภวะ (ฤๅษีอคัสตยะ) ณ ที่นั้นเองมีลึงค์ซึ่งอรุณีได้สถาปนาไว้ การปรนนิบัติรับใช้ลึงค์นั้นย่อมนำมาซึ่งความรุ่งเรืองและสมบัติทุกประการ

अरुणिat Aruṇi (place/person)
अरुणि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअरुणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; स्थान/व्यक्तिनाम (in/at Aruṇi)
स्थापितम्installed, established
स्थापितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) + णिच् (causative) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past passive participle, क्त); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; णिच्-प्रयोग (causative: 'caused to be placed')
लिङ्गम्liṅga
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; स्थानवाचक क्रियाविशेषण
एवindeed, just
एव:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक (emphatic particle)
कलशोद्भवO Pot-born one (Agastya)
कलशोद्भव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकलश + उद्भव (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (पञ्चमी/षष्ठीभाव: 'कलशात् उद्भवः' = born from the pot); पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
तस्यof it/of that
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; सर्वनाम
लिङ्गस्यof the liṅga
लिङ्गस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
सेवातःfrom serving, by service
सेवातः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootसेवा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन; हेत्वर्थ (cause)
सर्वाम्all
सर्वाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; विशेषण
ऋद्धिम्prosperity, success
ऋद्धिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootऋद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अवाप्नुयात्may obtain
अवाप्नुयात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअव-आप् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Skanda (addressing Agastya)

Tirtha: Aruṇi-pratiṣṭhita Liṅga (in Kāśī)

Type: kshetra

Listener: Agastya (Kalaśodbhava)

Scene: Aruṇi performs liṅga-pratiṣṭhā; Agastya (Kalaśodbhava) is invoked as listener; devotees offer bilva and lamps; symbols of prosperity (grain, waterpots) appear as auspicious motifs.

A
Aruṇi
A
Agastya (Kalaśodbhava)
Ś
Śiva-liṅga

FAQs

Service to Śiva in Kāśī bears both worldly well-being (ṛddhi) and dhārmic uplift, showing prosperity as a fruit of devotion.

A Kāśī location featuring the liṅga installed by the sage Aruṇi.

Sevā—regular devotional service/worship of the Aruṇi-sthāpita liṅga.