Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 71

वाराणस्यां स्थितो यो वै पातकेषु रतः सदा । योनिं प्राप्यापि पैशाचीं वर्षाणामयुतत्रयम्

vārāṇasyāṃ sthito yo vai pātakeṣu rataḥ sadā | yoniṃ prāpyāpi paiśācīṃ varṣāṇāmayutatrayam

ผู้ใดพำนักในพาราณสีและหมกมุ่นในบาปอยู่เสมอ ครั้นได้กำเนิดเป็น “ไปศาจี” แม้กระนั้นก็ต้องทนอยู่ถึงสามหมื่นปี

वाराणस्याम्in Vārāṇasī
वाराणस्याम्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवाराणसी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
स्थितःdwelling
स्थितः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) → स्थित (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'standing/remaining'
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धसूचक-सर्वनाम (relative pronoun)
वैindeed
वै:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय (emphatic particle)
पातकेषुin sins
पातकेषु:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपातक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन
रतःengaged
रतः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootरम् (धातु) → रत (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त, पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'attached/engaged'
सदाalways
सदा:
Kriya-visheshana (Adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
योनिम्womb/birth
योनिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयोनि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
प्राप्यhaving attained
प्राप्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootप्र + आप् (धातु) → प्राप्य (कृदन्त, ल्यप्/क्त्वान्त-अव्यय)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त-अव्यय (absolutive/gerund) = 'having attained'
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपवादार्थक-अव्यय (also/even)
पैशाचीम्piśāca-like
पैशाचीम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपैशाची (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (योनिम्)
वर्षाणाम्of years
वर्षाणाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन
अयुतत्रयम्three ayutas (thirty thousand)
अयुतत्रयम्:
Karma (Extent/कर्म-परिमाण)
TypeNoun
Rootअयुत (प्रातिपदिक) + त्रय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; द्विगु-समास (त्रयम् अयुतानि = 30,000)

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda speaking to Agastya)

Tirtha: Vārāṇasī/Kāśī

Type: kshetra

Listener: dvijas/pilgrims

Scene: A moral tableau: a resident of Kāśī indulging in vice in the shadow of temples, followed by transformation into a paiśācī yoni; above, the steady presence of Śiva and the Gaṅgā, indicating both judgment and the possibility of eventual return.

V
Vārāṇasī
P
Paiśācī-yoni

FAQs

Living in a holy city demands inner discipline; persistent sin leads to painful rebirth states despite sacred proximity.

Vārāṇasī/Kāśī as the preeminent Śaiva kṣetra where conduct matters intensely.

No explicit rite is prescribed; the teaching is ethical—avoid pātakas while residing in Kāśī.