Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 65

सेव्योत्तरवहा नित्यं लिंगमर्च्यं प्रयत्नतः । दमो दानं दया नित्यं कर्तव्यं मुक्तिकांक्षिभिः

sevyottaravahā nityaṃ liṃgamarcyaṃ prayatnataḥ | damo dānaṃ dayā nityaṃ kartavyaṃ muktikāṃkṣibhiḥ

“พึงปรนนิบัติอุตตรวาหาเป็นนิตย์ และบูชาลึงค์ด้วยความเพียร ผู้ใฝ่โมกษะพึงกระทำความสำรวมตน ทาน และเมตตาเป็นนิตย์”

सेव्याto be served
सेव्या:
Vidheyavisheshana (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootसेव्य (कृदन्त-प्रातिपदिक; √सेव् (धातु) + यत्)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; यत्-प्रत्ययान्त (gerundive) ‘to be served’
उत्तरवहाthe north-flowing (river, i.e., Gaṅgā)
उत्तरवहा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootउत्तर + वहा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारयः (उत्तरं वहति/वहती)
नित्यम्always
नित्यम्:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् क्रियाविशेषण (adverbial accusative)
लिङ्गम्the liṅga (Śiva-emblem)
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
अर्च्यम्to be worshipped
अर्च्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअर्च्य (कृदन्त-प्रातिपदिक; √अर्च् (धातु) + यत्)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; यत्-प्रत्ययान्त (gerundive)
प्रयत्नतःwith effort / diligently
प्रयत्नतः:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootप्रयत्न (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb)
दमःself-control
दमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
दानम्charity
दानम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
दयाcompassion
दया:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
नित्यम्always
नित्यम्:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् क्रियाविशेषण (adverbial accusative)
कर्तव्यम्should be done
कर्तव्यम्:
Vidheyavisheshana (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootकर्तव्य (कृदन्त-प्रातिपदिक; √कृ (धातु) + तव्यत्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तव्यत्-प्रत्ययान्त (gerundive) ‘to be done’
मुक्तिकाङ्क्षिभिःby those who desire liberation
मुक्तिकाङ्क्षिभिः:
Kartr-karana (Agent group / by)
TypeNoun
Rootमुक्ति + काङ्क्षिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मुक्तेः काङ्क्षी)

Śiva

Tirtha: Uttaravāhā

Type: ghat

Listener: dvijāḥ / mumukṣu-oriented audience

Scene: Morning on Kāśī ghāṭs: devotees serve the Uttaravāhā waters—sweeping steps, offering lamps/flowers—then proceed to a shrine to worship a Śiva-liṅga; emphasis on disciplined, humble action and compassionate giving.

Ś
Śiva
U
Uttaravāhā
L
Liṅga
M
Mokṣa

FAQs

Kāśī’s sanctity is fulfilled through daily worship and ethical virtues—self-restraint, charity, and compassion—aimed at mokṣa.

Uttaravāhā in Kāśī, along with liṅga-worship within the Kāśī sacred field.

Daily service to Uttaravāhā and diligent liṅgārcana, alongside practicing dama (self-control), dāna (charity), and dayā (compassion).