Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 53

वस्तव्यं सततं काश्यां यष्टव्योहं प्रयत्नतः । जेतव्यौ कलिकालौ च रंतव्या मुक्तिरंगना

vastavyaṃ satataṃ kāśyāṃ yaṣṭavyohaṃ prayatnataḥ | jetavyau kalikālau ca raṃtavyā muktiraṃganā

พึงพำนักในกาศีเป็นนิตย์; พึงบูชาเราด้วยความเพียร; พึงพิชิตโทษภัยแห่งกาลียุค; และพึงรื่นรมย์ในมุกติ—คู่ครองอันประเสริฐ

vastavyamto be dwelt in; one should reside
vastavyam:
Kriyā (Obligation predicate/विधेय)
TypeAdjective
Rootvas (धातु) + tavya (कृत्)
Formभाव्य/कर्तव्यतार्थक कृदन्त (तव्यत्), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन; विधेय-भावे ‘वस्तव्यम्’ = ‘one should dwell’
satatamalways, continually
satatam:
Kāla/Prakāra (Continuity/काल-प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootsatata (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावेन क्रियाविशेषणरूपेण (adverb)
kāśyāmin Kāśī
kāśyām:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootkāśī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
yaṣṭavyaḥto be worshipped/sacrificed to
yaṣṭavyaḥ:
Karta (Predicate adjective/कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootyaj (धातु) + tavya (कृत्)
Formकर्तव्यतार्थक कृदन्त (तव्यत्), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘अहम्’ इति कर्तृ-विशेषणम्
ahamI
aham:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
prayatnataḥwith effort, diligently
prayatnataḥ:
Prakāra (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootprayatna (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (adverb) = ‘with effort’
jetavyauto be conquered
jetavyau:
Karta (Predicate adjective/कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootji (धातु) + tavya (कृत्)
Formकर्तव्यतार्थक कृदन्त (तव्यत्), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), द्विवचन; ‘कलिकालौ’ इति विशेषणम्
kali-kālauthe Kali age (as an adversary)
kali-kālau:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkali (प्रातिपदिक) + kāla (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), द्विवचन; कर्मधारयः (कलिः एव कालः)
caand
ca:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
raṃtavyāto be enjoyed/delighted in
raṃtavyā:
Karta (Predicate adjective/कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootram (धातु) + tavya (कृत्)
Formकर्तव्यतार्थक कृदन्त (तव्यत्), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘मुक्तिरङ्गना’ इति विशेषणम्
mukti-raṃganāliberation as a beloved woman
mukti-raṃganā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmukti (प्रातिपदिक) + raṃganā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारयः (मुक्तिः एव रङ्गना)

Śiva (as Maheśāna)

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Listener: Devotees/brāhmaṇas (instructional address)

Scene: A pilgrim-householder living in Kāśī performs Śiva-pūjā; shadowy figures symbolizing Kali’s vices retreat; Mukti appears as a radiant noble lady (raṅgaṇa) with a garland, while the Gaṅgā and temples witness.

K
Kāśī
K
Kali-yuga
M
Mukti
Ś
Śiva (implied by aham)

FAQs

Make Kāśī your spiritual home, worship Śiva diligently, overcome Kali-yuga’s pull, and rest in the joy of liberation.

Kāśī (Vārāṇasī), recommended as a continual place of residence for spiritual victory.

Worship of Śiva (‘yaṣṭavyo’ham’) and the discipline of Kāśīvāsa (living in Kāśī) are directly prescribed.