Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 9

ज्येष्ठशुक्लचतुर्दश्यां सोमवारानुराधयोः । तत्पर्वणि महायात्रा कर्तव्या तत्र मानवैः

jyeṣṭhaśuklacaturdaśyāṃ somavārānurādhayoḥ | tatparvaṇi mahāyātrā kartavyā tatra mānavaiḥ

ในวันจตุรทศีแห่งปักษ์สว่างเดือนเชษฐะ—เมื่อเป็นวันจันทร์และตรงกับนักษัตรอนุราธา—ในกาลเทศะอันเป็นพรรคนั้น มนุษย์ทั้งหลายพึงกระทำมหายาตรา ณ ที่นั้น

ज्येष्ठ-शुक्ल-चतुर्दश्याम्on the 14th (tithi) of the bright fortnight of Jyeṣṭha
ज्येष्ठ-शुक्ल-चतुर्दश्याम्:
Adhikaraṇa (Time-location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootjyeṣṭha + śukla + caturdaśī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्; समासः—तत्पुरुष-श्रृङ्खला (ज्येष्ठमासस्य शुक्लपक्षस्य चतुर्दशी)
सोमवार-अनुराधयोःof Monday and (the nakṣatra) Anurādhā
सोमवार-अनुराधयोः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootsomavāra + anurādhā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः (द्वन्द्वे समाहार/इतरेतर; रूपं द्विवचनस्य स्थाने षष्ठी-द्विवचनम्), षष्ठी-विभक्तिः (Genitive), द्विवचनम्; समासः—द्वन्द्वः; (सोमवारस्य च अनुराधायाश्च)
तत्-पर्वणिon that festival/occasion
तत्-पर्वणि:
Adhikaraṇa (Time/occasion/अधिकरण)
TypeNoun
Roottad + parvan (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (तत् पर्व)
महायात्राa great pilgrimage/procession
महायात्रा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmahā + yātrā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्; समासः—कर्मधारयः
कर्तव्याto be done / must be performed
कर्तव्या:
Kriyā (Obligation predicate/विधेय)
TypeAdjective
Root√kṛ (कृ धातु) (तव्यत्-कृदन्त)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त विधिलिङ्गार्थक कृदन्तः (gerundive/obligatory); स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विधेय-विशेषणम् (महायात्रा)
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम् (locative adverb: there)
मानवैःby people/men
मानवैः:
Kartr̥ (Agent-instrumental/कर्ता-प्रयोगे)
TypeNoun
Rootmānava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), बहुवचनम्

Skanda (narrator, contextual)

Tirtha: Kāśī (mahāyātrā at the specified parvan)

Type: kshetra

Scene: A proclamation of the ideal festival timing for a great pilgrimage: bright fortnight 14th of Jyeṣṭha, Monday, Anurādhā—suggesting crowds moving through ghāṭas and temples under auspicious skies.

J
Jyeṣṭha (month)
A
Anurādhā (nakṣatra)

FAQs

Sacred time amplifies sacred place: aligning pilgrimage with auspicious tithi, weekday, and nakṣatra is presented as dharmically potent.

The verse points to a ‘there’ within the Kāśī Khaṇḍa’s pilgrimage setting—understood as Kāśī’s sacred circuit/mahāyātrā context.

Perform a mahā-yātrā (great pilgrimage/procession) on Jyeṣṭha bright caturdaśī when it coincides with Monday and Anurādhā nakṣatra.