Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 82

अपि तस्य कुले जाता गीतज्ञाः स्युः श्रियान्विताः । चक्रपुष्करिणी तत्र योनिचक्र निवारिणी

api tasya kule jātā gītajñāḥ syuḥ śriyānvitāḥ | cakrapuṣkariṇī tatra yonicakra nivāriṇī

แม้ผู้ที่เกิดในวงศ์สกุลของเขาก็จักชำนาญในบทเพลงและเปี่ยมด้วยศรีสมบัติ ที่นั่นยังมี “จักรปุษกรินี” ผู้ขจัด “โยนิจักร” คือวัฏจักรแห่งการเกิดอีกด้วย

अपिeven; also
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; सम्भावना/अपि-शब्दः (also/even)
तस्यof him
तस्य:
Shashthi-Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
कुलेin the family
कुले:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
जाताःborn
जाताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootजात (जन्-धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग? (प्रसङ्गे ‘स्त्रियः’), प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (born)
गीतज्ञाःknowers of song/music
गीतज्ञाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootगीत + ज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/स्त्रीलिङ्ग (प्रसङ्गानुसार), प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (गीतस्य ज्ञाः)
स्युःmay be
स्युः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, तृतीयपुरुष, बहुवचन
श्रियाwith prosperity
श्रिया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
अन्विताःendowed
अन्विताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअन्वित (अनु + इ-धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग/स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (endowed/possessed)
चक्रपुष्करिणीCakrapuṣkariṇī (the pond/tīrtha)
चक्रपुष्करिणी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचक्र + पुष्करिणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (चक्रस्य पुष्करिणी)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
योनिचक्रthe ‘yoni-wheel’
योनिचक्र:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयोनि + चक्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (योनेः चक्रम्)
निवारिणीremoving/warding off
निवारिणी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootनि + वṛ (धातु) + णिनि/इनी-प्रत्यय (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि-प्रत्ययान्त (one who wards off)

Skanda

Tirtha: Cakrapuṣkariṇī

Type: kund

Scene: A luminous pond/ghāṭ named Cakrapuṣkariṇī; pilgrims bathe while musicians/singers appear as symbolic ‘gīta-jñā’ blessings; a subtle wheel motif (cakra) dissolves into lotus ripples, signifying rebirth-cycle ending.

C
Cakrapuṣkariṇī
K
Kāśī (Varanasi)

FAQs

Merit gained at Kāśī’s sacred waters can uplift one’s lineage and also point toward release from rebirth.

Cakrapuṣkariṇī, a revered puṣkariṇī (sacred pond) within the Kāśī tīrtha network.

Implied reverence and tīrtha-sevana of Cakrapuṣkariṇī; the surrounding verses emphasize snāna and worship.