Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 5

अविमुक्तेऽमृते क्षेत्रे येर्चयंत्यादिकेशवम् । तेऽमृतत्वं भजंत्येव सर्वदुःखविवर्जिताः

avimukte'mṛte kṣetre yercayaṃtyādikeśavam | te'mṛtatvaṃ bhajaṃtyeva sarvaduḥkhavivarjitāḥ

ในอวิมุกตะ เขตศักดิ์สิทธิ์อันอมตะ ผู้ใดบูชาอาทิเกศวะ ผู้นั้นย่อมบรรลุความเป็นอมตะจริงแท้ และพ้นจากทุกข์ทั้งปวง

अविमुक्तेin Avimukta (the never-abandoned place)
अविमुक्ते:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootअविमुक्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषणं ‘क्षेत्रे’
अमृतेimmortal, nectar-like (holy)
अमृते:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootअमृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषणं ‘क्षेत्रे’
क्षेत्रेin the sacred field (kṣetra)
क्षेत्रे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
येthose who
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
अर्चयन्तिworship
अर्चयन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्च् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
आदिकेशवम्Ādi-Keśava
आदिकेशवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआदि + केशव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
अमृतत्वम्immortality
अमृतत्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअमृतत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
भजन्तिattain, partake of
भजन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभज् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
एवindeed, certainly
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (restrictive/emphatic particle)
सर्वदुःखविवर्जिताःfree from all sorrow
सर्वदुःखविवर्जिताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व + दुःख + विवर्जित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वं दुःखं विवर्जिताः; विशेषणं ‘ते’

Bindumādhava (continuation of speech)

Tirtha: Avimukta-kṣetra (Kāśī)

Type: kshetra

Listener: Agastya

Scene: Pilgrims in Avimukta offer worship to Ādi-keśava; the sacred city appears as a luminous, timeless field—ghats, temples, and a sense of ‘deathlessness’—while devotees emerge serene, unburdened by sorrow.

A
Avimukta Kṣetra (Kāśī)
Ā
Ādikeshava
A
Amṛtatva
D
Duḥkha-nivṛtti

FAQs

Kāśī (Avimukta) is affirmed as a mokṣa-field where sincere worship yields amṛtatva and relief from suffering.

Avimukta-kṣetra (Kāśī/Varanasi) and the worship of Ādikeshava therein.

Arcana (worship) of Ādikeshava in Avimukta-kṣetra.