Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 36

प्रयागेशं महालिंगं तत्र तिष्ठति कामदम् । तत्सान्निध्याच्च तत्तीर्थं कामदं परिकीर्तितम्

prayāgeśaṃ mahāliṃgaṃ tatra tiṣṭhati kāmadam | tatsānnidhyācca tattīrthaṃ kāmadaṃ parikīrtitam

ณ ที่นั้นมีมหาลิงคะนามว่า “ประยาคเษศ” ประทานสิ่งปรารถนาได้ และด้วยความใกล้ชิดอันศักดิ์สิทธิ์นั้น ท่าน้ำศักดิ์สิทธิ์นั้นเองจึงได้รับการสรรเสริญว่า “กามทา” ผู้บันดาลความปรารถนา

प्रयागेशम्the Lord of Prayāga
प्रयागेशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रयाग-ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (प्रयागस्य ईशः)
महालिङ्गम्the great liṅga
महालिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहत् + लिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (महच्च तत् लिङ्गम्)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
तिष्ठतिstands/abides
तिष्ठति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
कामदम्wish-granting
कामदम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकामद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (प्रयागेशं/महालिङ्गं प्रति)
तत्of that
तत्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
सान्निध्यात्from (its) proximity
सान्निध्यात्:
Apadana (Source/Cause/अपादान)
TypeNoun
Rootसान्निध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (तीर्थं प्रति)
तीर्थम्the pilgrimage-place
तीर्थम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता/विषय), एकवचन
कामदम्wish-granting
कामदम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकामद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (तीर्थं प्रति)
परिकीर्तितम्is proclaimed/celebrated
परिकीर्तितम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootपरि-कीर्त् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे विधेय-विशेषणम् (तीर्थं प्रति)

Skanda

Tirtha: Kāmada-tīrtha (by Prayāgeśa-sannidhya)

Type: ghat

Listener: Pilgrims/seekers within the Kāśī discourse frame

Scene: At the confluence-ghats of Prayāga, a towering dark stone liṅga labeled Prayāgeśa stands under a canopy; pilgrims offer bilva, water, and lamps; the nearby ford is hailed as Kāmada.

P
Prayāga
P
Prayāgeśa
L
Liṅga
K
Kāmada Tīrtha

FAQs

Divine presence sanctifies a place: proximity to Śiva as Prayāgeśa makes the tīrtha itself ‘wish-fulfilling’ and spiritually potent.

Kāmada Tīrtha at Prayāga, sanctified by the Prayāgeśa Mahāliṅga.

No explicit rite is stated here; the verse establishes the tīrtha’s name and power due to the Liṅga’s presence.