Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 49

लक्ष्मीशे न वरो मह्यमेष देयोऽविचारतः । नान्यं वरं समीहेहं भक्तिं च त्वपदांबुजे

lakṣmīśe na varo mahyameṣa deyo'vicārataḥ | nānyaṃ varaṃ samīhehaṃ bhaktiṃ ca tvapadāṃbuje

ข้าแต่พระลักษมีศะ พรสำหรับข้าพเจ้ามีเพียงนี้เท่านั้น ขอโปรดประทานโดยไม่ต้องลังเล ข้าพเจ้าไม่ปรารถนาพรอื่นใด นอกจากภักติ ณ บาทบัวของพระองค์

लक्ष्मीशेO Lord of Lakṣmī
लक्ष्मीशे:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootलक्ष्मी + ईश (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (लक्ष्म्याः ईशः)
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation)
वरःa boon
वरः:
Karta (Predicate nominal/प्रथमा-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मह्यम्to me
मह्यम्:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन; ‘to me’
एषःthis
एषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
देयःshould be given
देयः:
Kriya-arthaka (Obligation predicate/विधेय)
TypeAdjective
Rootदेय (कृदन्त; √दा)
Formतव्यत्/यत्-प्रत्ययान्त (gerundive: ‘to be given’), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषण (to ‘एषः’)
अविचारतःwithout hesitation
अविचारतः:
Sambandha (Adverbial modifier/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअविचारतः (अव्यय)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त-अव्यय (ablatival adverb: ‘without consideration/without hesitation’)
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
अन्यम्another
अन्यम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘वरम्’ इत्यस्य विशेषण
वरम्boon
वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
समीहेI desire
समीहे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-√ईह् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
भक्तिम्devotion
भक्तिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
त्वत्your
त्वत्:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; ‘of you/your’
पदाम्बुजेin (at) the lotus-feet
पदाम्बुजे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपद + अम्बुज (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग (अम्बुज), सप्तमी (Locative/7th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (पदस्य अम्बुजम्)

Agnibindu

Tirtha: Pañcanada-hrada

Type: kund

Listener: Frame-audience

Scene: The sage rejects all other gifts with a calm, resolute expression, hands folded, eyes fixed on Viṣṇu’s feet; Viṣṇu’s lotus-feet glow, suggesting the ‘caraṇāravinda’ focus.

V
Viṣṇu (Lakṣmīśa)
L
Lakṣmī

FAQs

The greatest boon is unwavering bhakti—devotion surpasses all worldly gifts and even frames the path to liberation.

The verse itself is boon-focused; within the chapter, the request is tied to Viṣṇu’s presence at Pañcanada Hrada in Kāśī.

No ritual is specified; the “prescription” is devotional orientation—seeking refuge at the Lord’s lotus-feet.