Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 48

मित्रपुत्र कलत्राणि क्षेत्राणि विविधानि च । भोगानष्टविधांश्चापि स्वर्गं चाप्यपवर्गकम्

mitraputra kalatrāṇi kṣetrāṇi vividhāni ca | bhogānaṣṭavidhāṃścāpi svargaṃ cāpyapavargakam

พระองค์ประทานมิตร บุตร และคู่ครอง; ที่ดินนาไร่หลากหลาย; ความเสวยสุขแปดประการด้วย—พร้อมทั้งสวรรค์ และแม้ “อปวรรค” คือโมกษะอันยิ่ง

मित्राणिfriends
मित्राणि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन
पुत्राःsons
पुत्राः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन (छन्दसि रूपम्)
कलत्राणिwives; spouses
कलत्राणि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकलत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन
क्षेत्राणिfields; lands
क्षेत्राणि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन
विविधानिvarious
विविधानि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविविध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन; विशेषणम् (क्षेत्राणि इत्यस्य)
and
:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
भोगान्enjoyments; pleasures
भोगान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन
अष्ट-विधान्of eight kinds
अष्ट-विधान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअष्ट (संख्या-प्रातिपदिक) + विधान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (अष्ट प्रकाराः)
and
:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
अपिalso
अपि:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण/समुच्चयार्थक (also/even)
स्वर्गम्heaven
स्वर्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्वर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
and
:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
अपिalso
अपि:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
अपवर्गकम्liberation (mokṣa)
अपवर्गकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअपवर्गक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; ‘अपवर्ग’ (मोक्ष) सम्बन्धि

Skanda

Tirtha: Savitṛ-upāsanā (sandhyā) in Kāśī

Type: ghat

Scene: From Savitṛ’s rays emerge scenes: friends gathered, a child in arms, a couple united, fertile fields, symbols of eight enjoyments, and above them a stairway to svarga culminating in a serene light of apavarga.

S
Savitṛ (Sūrya)

FAQs

Purāṇic dharma frames worship as granting both worldly stability and the highest end—mokṣa—when performed rightly.

The Kāśī-khaṇḍa setting implicitly glorifies Kāśī as the ideal sacred geography where dharma culminates in liberation.

Continued implication of Savitṛ/Gāyatrī upāsanā at proper times as the means yielding these fruits.