Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 63

तद्विष्णोः परमं पदं सदा पश्यंति सूरयः । एतद्यत्पठ्यते वेदे तत्प्रयागं पुनः पुनः

tadviṣṇoḥ paramaṃ padaṃ sadā paśyaṃti sūrayaḥ | etadyatpaṭhyate vede tatprayāgaṃ punaḥ punaḥ

บรรดาฤษีผู้รู้แจ้งย่อมเห็น “ปรมปท” ของพระวิษณุอยู่เสมอ ความจริงที่สาธยายในพระเวทนั้นเอง—นี่แหละคือประยาคะ ซ้ำแล้วซ้ำเล่า

तत्that
तत्:
Visheshana (Determiner/विशेषण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम; ‘that’
विष्णोःof Viṣṇu
विष्णोः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सम्बन्ध (genitive)
परमम्supreme
परमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; पदम् इति विशेष्यस्य विशेषणम्
पदम्abode / state
पदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म
सदाalways
सदा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
पश्यन्तिsee
पश्यन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपश् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद; वर्तमानकाल
सूरयःthe wise / seers
सूरयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
एतत्this
एतत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
यत्which
यत्:
Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम (relative)
पठ्यतेis recited
पठ्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपठ् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (passive)
वेदेin the Veda
वेदे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरणम्
तत्that
तत्:
Visheshana (Determiner/विशेषण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम; ‘that’
प्रयागम्Prayāga
प्रयागम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रयाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म (उपमेय/निर्देश)
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरावृत्ति-बोधक-अव्यय (adverb: again)
पुनःagain (repeatedly)
पुनः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरावृत्ति-बोधक-अव्यय; पुनः पुनः = repeatedly

Skanda (deduced for Kāśīkhaṇḍa discourse)

Tirtha: Prayāga

Type: sangam

Scene: Seers (sūrayaḥ) with radiant eyes gaze upward to a luminous ‘Viṣṇu-pada’ symbol in the sky, while below the Prayāga confluence mirrors that light like a sacred diagram.

V
Viṣṇu
V
Veda
P
Prayāga

FAQs

A great tīrtha is not merely geographic—it embodies the Vedic-realized supreme goal, perceived by seers.

Prayāga, equated with the Veda-proclaimed supreme station of Viṣṇu.

No direct rite is stated; the verse establishes scriptural (Vedic) authority for Prayāga’s sanctity.