Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 46

सिताऽसिते सरिच्छ्रेष्ठे यत्रास्तां सुरदुर्लभे । यत्राप्लुतो नरः पापः परं ब्रह्माधिगच्छति

sitā'site saricchreṣṭhe yatrāstāṃ suradurlabhe | yatrāpluto naraḥ pāpaḥ paraṃ brahmādhigacchati

ณ ที่นั้น ซึ่งแม่น้ำอันประเสริฐคือ สีตา และ อสิตา สถิตอยู่—แม้เทวะก็ยากจะได้พบ—ผู้ใดแม้มีบาปลงอาบน้ำ ก็เข้าถึงปรพรหมอันสูงสุด

सिता(the river) Sitā
सिता:
Karta (Subject within relative clause)
TypeNoun
Rootसिता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नदी-नाम
असिता(the river) Asitā
असिता:
Karta (Co-subject)
TypeNoun
Rootअसिता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नदी-नाम
सरित्-श्रेष्ठेin the best of rivers
सरित्-श्रेष्ठे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसरित् (प्रातिपदिक) + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (श्रेष्ठ-शब्दानुसार), सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: सरितां श्रेष्ठे (in the best of rivers)
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Relative location marker)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formसम्बन्ध-अव्यय (relative adverb: ‘where’)
आस्ताम्let (the two) abide/are
आस्ताम्:
Kriya (Action)
TypeVerb
Rootआस् (धातु)
Formलोट्-लकार (imperative/benedictive sense), प्रथमपुरुष, द्विवचन, परस्मैपद; ‘let the two be/abide’
सुर-दुर्लभेhard to obtain even for gods
सुर-दुर्लभे:
Adhikarana (Qualifier of location)
TypeAdjective
Rootसुर (प्रातिपदिक) + दुर्लभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; चतुर्थी/षष्ठी-तत्पुरुषार्थ: सुरैः दुर्लभे/सुराणां दुर्लभे; विशेषणं (सरित्श्रेष्ठे)
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Relative location marker)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formसम्बन्ध-अव्यय (relative adverb: ‘where’)
आप्लुतःhaving bathed
आप्लुतः:
Karta (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootआ- प्लु (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘bathed/immersed’
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पापःsinful
पापः:
Karta (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणं नरस्य
परम्supreme
परम्:
Karma (Object complement)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणं ब्रह्मणः
ब्रह्मBrahman
ब्रह्म:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अधिगच्छतिattains
अधिगच्छति:
Kriya (Action)
TypeVerb
Rootअधि-गम् (धातु)
Formलट्-लकार (present), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

Skanda (deduced; Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Sitā–Asitā tīrtha (as named in verse)

Type: sangam

Scene: Two sacred rivers, Sitā and Asitā, flow with luminous clarity; a penitent pilgrim enters the water as celestial beings watch from above, suggesting a ‘suradurlabha’ sanctity.

S
Sitā (river)
A
Asitā (river)
B
Brahman
D
Devas

FAQs

Sacred waters, approached with faith, are portrayed as powerful means of purification leading toward liberation.

Prayāga is implied through its famed sacred river-confluences and river-tīrthas.

Bathing/immersion (snāna/āplavana) in the sacred rivers associated with the tīrtha.