Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 83

स तदाहेति विप्रोहं पृष्टः सन्गरुडाग्रतः । वसाम्येषु निषादेषु जातिमात्रोपजीवकः

sa tadāheti viprohaṃ pṛṣṭaḥ sangaruḍāgrataḥ | vasāmyeṣu niṣādeṣu jātimātropajīvakaḥ

เมื่อถูกไต่ถามต่อหน้าองค์ครุฑ พราหมณ์นั้นจึงตอบว่า: “ข้าพเจ้าอาศัยอยู่ท่ามกลางพวกนิษาทะ ดำรงชีพเพียงด้วยฐานะตามชาติกำเนิด มิได้มีอาชีพแท้จริงอื่นใด”

सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
तदाthen
तदा:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
आहsaid
आह:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअह्/ब्रू (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्य-चिह्न)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-समाप्तिसूचक-अव्यय (quotative particle)
विप्रO brahmin
विप्र:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
पृष्टः(having been) asked
पृष्टः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपृच्छ् (धातु) + त (क्त, कृदन्त)
Formभूतकर्मणि-कर्तरि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सन्being
सन्:
Sahakari (सहकारी/भाव)
TypeAdjective
Rootअस् (धातु) + शतृ (वर्तमान-कृदन्त)
Formवर्तमान-कृदन्त (present participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
गरुड-अग्रतःin front of Garuḍa
गरुड-अग्रतः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootगरुड (प्रातिपदिक) + अग्रतः (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषसमास; अग्रतः = स्थानवाचक-अव्यय (in front of)
वसामिI dwell
वसामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
एषुamong these
एषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), बहुवचन
निषादेषुamong Niṣādas (hunters/tribals)
निषादेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootनिषाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), बहुवचन
जाति-मात्र-उपजीवकःone who lives only by (his) caste/tribal occupation
जाति-मात्र-उपजीवकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजाति (प्रातिपदिक) + मात्र (प्रातिपदिक) + उपजीवक (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (जातिमात्रम् उपजीवति इति); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Unnamed brāhmaṇa (questioned by Garuḍa)

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Scene: A brāhmaṇa, questioned before Garuḍa, admits he lives among Niṣādas, surviving only by birth-identity; Garuḍa looms as a divine judge-witness.

G
Garuḍa
V
Vipra (brāhmaṇa)
N
Niṣāda

FAQs

Identity by birth alone is portrayed as spiritually thin; dharma is implied to be grounded in conduct, purpose, and right livelihood.

This verse sits within the Kāśī-khaṇḍa narrative frame (the glory of Kāśī/Varanasi), though the immediate line focuses on Garuḍa’s inquiry rather than a named tīrtha.

None in this verse.