Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 72

गरुड उवाच । मध्ये सदा निषादानां यो वसेज्जननि द्विजः । तस्यैतेष्वेकमप्येव न मन्ये लक्ष्मबोधकम्

garuḍa uvāca | madhye sadā niṣādānāṃ yo vasejjanani dvijaḥ | tasyaiteṣvekamapyeva na manye lakṣmabodhakam

ครุฑกล่าวว่า: “มารดาเอ๋ย หากทวิชะผู้หนึ่งอยู่ท่ามกลางพวกนิษาทะเสมอ ข้าพเจ้าไม่เห็นว่าแม้สักข้อหนึ่งในเครื่องหมายเหล่านี้จะชี้บอกได้อย่างแน่นอน”

गरुडःGaruḍa
गरुडः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगरुड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मध्येin the midst
मध्ये:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-एकवचन; अधिकरण
सदाalways
सदा:
Kala (Temporal/काल)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकाल-अव्यय (adverb: always)
निषादानाम्of Niṣādas (tribal people)
निषादानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनिषाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-बहुवचन
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन
वसेत्should dwell/lives
वसेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम/तृतीय-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद (सन्धि: वसेज्)
जननिO mother
जननि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootजननि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-एकवचन; सम्बोधनार्थे (vocative sense) ‘O mother’ (पाठ: जननि)
द्विजःtwice-born
द्विजः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-एकवचन
एतेषुamong these
एतेषु:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-बहुवचन
एकम्one (thing)
एकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन
अपिeven
अपि:
Avadharana (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान (even)
एवindeed
एव:
Avadharana (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (only/indeed)
not
:
Nishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation)
मन्येI think
मन्ये:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootमन् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
लक्ष्मबोधकम्indicative of a distinguishing mark
लक्ष्मबोधकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootलक्ष्मन्/लक्षण + बोधक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; विशेषण (agreeing with एकम्)

Garuḍa

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Listener: Audience of the Kāśīkhaṇḍa discourse

Scene: Garuḍa raises a doubt to Vinatā: a dvija living among Niṣādas may not display the listed signs; the scene shows a humble ascetic-like figure in a fisher settlement, blending in, while Garuḍa gestures questioning.

G
Garuḍa
V
Vinatā
N
Niṣādas
D
Dvija

FAQs

External symbols can be uncertain in complex social settings; deeper discernment is needed to uphold dharma without error.

No specific tirtha is referenced; the verse is part of a dharma discussion within the Kāśī Khaṇḍa corpus.

None; it questions the reliability of outward ritual signs as sole criteria.