Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 72

समाकर्ण्य च ते सर्वे त्रिदशा गीष्पतीरितम् । निर्णीतवंतस्तस्यार्थं तस्मादंतर्बहिश्चरान् । अभिनंद्याथ तं सर्वे प्रोचुरित्थं भवेदिति

samākarṇya ca te sarve tridaśā gīṣpatīritam | nirṇītavaṃtastasyārthaṃ tasmādaṃtarbahiścarān | abhinaṃdyātha taṃ sarve procuritthaṃ bhavediti

ครั้นได้สดับถ้อยประกาศของคีษปติ (พฤหัสบดี) เหล่าเทวะทั้งปวงก็หยั่งรู้เจตนาแห่งถ้อยนั้น ดังนั้นจึงสรรเสริญผู้ที่เคลื่อนไหวทั้งภายในและภายนอก แล้วพร้อมใจกันกล่าวว่า “ขอให้เป็นเช่นนั้นเถิด”

समाकर्ण्यhaving heard
समाकर्ण्य:
Adverbial (पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootसम् + आ + कर्ण् (कर्ण्-धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund); पूर्वकालिक क्रिया
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सर्वनाम
सर्वेall
सर्वे:
Qualifier (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण
त्रिदशाःthe gods (thirty)
त्रिदशाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रिदश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
गीष्पति-ईरितम्uttered by Bṛhaspati
गीष्पति-ईरितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootगीष्पति (प्रातिपदिक) + ईरित (√ईर्/ईरय्-धातु, कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; भूतकृदन्त (past passive participle) विशेषण
निर्णीतवन्तःhaving decided/ascertained
निर्णीतवन्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootनिर् + नी (नी-धातु) → निर्णीत + वत् (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; क्तवतु-प्रत्ययान्त (having ascertained)
तस्यof that
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th), एकवचन; सर्वनाम
अर्थम्meaning/purpose
अर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
तस्मात्therefore/from that
तस्मात्:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-निपातसदृश; अपादानार्थक (ablatival adverb)
अन्तर्बहिश्चरान्those who move within and without
अन्तर्बहिश्चरान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअन्तर्बहिस् + चर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन
अभिनन्द्यhaving greeted/approved
अभिनन्द्य:
Adverbial (पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootअभि + नन्द् (नन्द्-धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund)
अथthen
अथ:
Connector (अनुक्रम)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (then)
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सर्वनाम
सर्वेall
सर्वे:
Qualifier (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण
प्रोचुःsaid
प्रोचुः:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (वच्-धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद
इत्थम्thus
इत्थम्:
Adverbial (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootइत्थम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb of manner)
भवेत्may it be / should be
भवेत्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (भू-धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
इतिthus (quoting)
इति:
Quotation marker (इति)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; वाक्यसमाप्ति/उद्धरणसूचक (quotative)

Narrator (Skanda in Kāśīkhaṇḍa frame), reporting the Devas’ response

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Listener: null

Scene: Bṛhaspati speaks; the devas listen, understand his intention, then collectively approve the ‘antar-bahiścara’ agents and pronounce assent.

D
Devas (Tridaśa)
B
Bṛhaspati (Gīṣpati)

FAQs

Wise counsel, once understood, should be affirmed and enacted with unity and clarity.

The passage belongs to Kāśī-khaṇḍa’s sacred narrative environment; this verse is not a direct tirtha-stuti.

None; it narrates collective assent to a plan.