Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 93

स्व वृषं या परित्यज्य परवृषे वृषायते । वृषली सा हि विज्ञेया न शूद्री वृषली भवेत्

sva vṛṣaṃ yā parityajya paravṛṣe vṛṣāyate | vṛṣalī sā hi vijñeyā na śūdrī vṛṣalī bhavet

สตรีใดละทิ้งสามีของตนแล้วไปคบหาชายอื่น พึงรู้ว่าเป็น “วฤษลี”; หญิงศูทรมิได้เป็นวฤษลีเพียงเพราะชาติกำเนิดเท่านั้น

स्वone's own
स्व:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootsva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषण (Masculine, Accusative, Singular; adjective)
वृषम्bull (husband)
वृषम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvṛṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन (Masculine, Accusative, Singular)
याwho (she)
या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सम्बन्धसूचक सर्वनाम (Feminine, Nominative, Singular; relative pronoun)
परित्यज्यhaving abandoned
परित्यज्य:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial to main verb/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootpari-tyaj (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive); ‘having abandoned’
पर-वृषेin another's husband
पर-वृषे:
Adhikaraṇa (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootpara + vṛṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन (Masculine, Locative, Singular); परस्य वृषे (in another's husband)
वृषायतेacts as (takes as) a husband
वृषायते:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootvṛṣāy (धातु)
Formलट् (Present/लट्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद (Ātmanepada)
वृषलीa vṛṣalī (unchaste/low woman)
वृषली:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvṛṣalī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन (Feminine, Nominative, Singular)
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; निर्देशक सर्वनाम (Feminine, Nominative, Singular; demonstrative pronoun)
हिindeed
हि:
Sambandha/Avadhāraṇa (Emphasis/सम्बन्ध-निपात)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formनिपात (particle/emphasis)
विज्ञेयाshould be known (as)
विज्ञेया:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootvi-jñā (धातु)
Formतव्यत्-कृदन्त (Gerundive/Obligatory passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘to be known/should be known’
not
:
Pratiṣedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation particle)
शूद्रीa Śūdra woman
शूद्री:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootśūdrī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन (Feminine, Nominative, Singular)
वृषलीa vṛṣalī
वृषली:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvṛṣalī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन (Feminine, Nominative, Singular)
भवेत्would be / should become
भवेत्:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative/विधिलिङ्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद (Parasmaipada)

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Scene: A didactic scene in Kāśī: elders or a teacher instructs householders on dharma; a domestic threshold and sacred city backdrop suggest that pilgrimage includes ethical discipline.

V
vṛṣalī

FAQs

Moral designation here is grounded in conduct; fidelity and restraint uphold dharma, not mere social identity.

The larger discourse belongs to Kāśī-khaṇḍa, but this verse itself is an ethical definition without a named tīrtha.

None directly; it clarifies a conduct-based category relevant to ritual/social purity discussions.