Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 3

अविमुक्तेश्वरं लिंगं क्षेत्रं चाप्यविमुक्तकम् । एतयोस्तु कथं प्राप्तिर्भवेत्षण्मुख तद्वद

avimukteśvaraṃ liṃgaṃ kṣetraṃ cāpyavimuktakam | etayostu kathaṃ prāptirbhavetṣaṇmukha tadvada

ข้าแต่ษัณมุข โปรดบอกเถิดว่า จะบรรลุพระกรุณาแห่งลึงค์อวิมุกเตศวร และเขตศักดิ์สิทธิ์นามว่าอวิมุกตะได้อย่างไร

अविमुक्तेश्वरम्Avimukteśvara (Lord of Avimukta)
अविमुक्तेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअविमुक्त-ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (अविमुक्तस्य ईश्वरः)
लिङ्गम्liṅga, emblem
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
क्षेत्रम्sacred field/region
क्षेत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
अपिalso
अपि:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावना/समुच्चयार्थक-अव्यय (also/even)
अविमुक्तकम्(the) Avimukta (place)
अविमुक्तकम्:
Visheshana (Adjectival)
TypeAdjective
Rootअविमुक्तक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (क्षेत्रस्य)
एतयोःof these two
एतयोः:
Shashthi-Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), द्विवचन; सर्वनाम
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अनुवादार्थक-अव्यय (but/indeed)
कथम्how
कथम्:
Prashna (Interrogative)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb)
प्राप्तिःattainment
प्राप्तिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्राप्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
भवेत्may be/should occur
भवेत्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
षण्मुखO Six-faced one (Ṣaṇmukha)
षण्मुख:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootषण्मुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः (षण्मुखः = यस्य षण्मुखानि सः)
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम; (तद्वद इत्यस्य पूर्वपदम्)
वदtell/say
वद:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलोट् (imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

Agastya

Tirtha: Avimukta-kṣetra; Avimukteśvara

Type: kshetra

Listener: Skanda (Ṣaṇmukha)

Scene: A respectful seeker questions Ṣaṇmukha (Skanda) about the means to attain Avimukteśvara-liṅga and the Avimukta sacred precinct; the backdrop suggests Kāśī’s ghāṭs, temple spires, and a luminous liṅga-shrine.

A
Agastya
Ṣaṇmukha (Skanda)
A
Avimukteśvara
A
Avimukta Kṣetra (Kāśī)

FAQs

Spiritual aspiration seeks both the deity (liṅga) and the sanctified space (kṣetra), understanding them as mutually reinforcing means of grace.

Avimukta Kṣetra (Kāśī) and its presiding form, Avimukteśvara Liṅga.

None yet; the verse is a direct inquiry that sets up instructions on how such attainment is achieved.