Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 21

अगस्त्य उवाच । स्वकार्यनिपुणैः स्वामिन्गीर्वाणैरतिदारुणैः । त्याजितोहं पुरीं काशीं हरो त्याक्षीत्कुतः प्रभुः

agastya uvāca | svakāryanipuṇaiḥ svāmingīrvāṇairatidāruṇaiḥ | tyājitohaṃ purīṃ kāśīṃ haro tyākṣītkutaḥ prabhuḥ

อคัสตยะกล่าวว่า: ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า เหล่าเทวะผู้ชำนาญในกิจของตนแต่โหดร้ายยิ่ง ได้บีบให้ข้าพเจ้าละทิ้งนครกาศี แล้วพระหระผู้เป็นมหาอธิศวรจะทรงละทิ้งได้อย่างไร

अगस्त्यःAgastya
अगस्त्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअगस्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/परिपूर्णभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; धातु: वच्—‘वदने’
स्वकार्यनिपुणैःby those skilled in their own tasks
स्वकार्यनिपुणैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootस्व + कार्य + निपुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; तत्पुरुषः—‘स्वकार्ये निपुणाः’
स्वामिन्O lord
स्वामिन्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootस्वामिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (vocative), एकवचन
गीर्वाणैःby the gods
गीर्वाणैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootगीर्वाण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; ‘देवैः’
अतिदारुणैःby very cruel (ones)
अतिदारुणैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootअति + दारुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; कर्मधारयः—‘अत्यन्तं दारुणाः’
त्याजितःwas made to abandon / was expelled
त्याजितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formणिच्-प्रत्ययान्त (causative) + क्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘त्याजितः’ = ‘त्यक्तः/परित्यक्तः’
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन
पुरीम्the city
पुरीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
काशीम्Kāśī
काशीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकाशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; पुरीम् इति विशेष्यस्य विशेषणवत्
हरःHara (Śiva)
हरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
त्याक्षीत्would abandon / abandoned
त्याक्षीत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; धातु: त्यज्—‘परित्यागे’
कुतःhow/whence
कुतः:
Hetu/Prashna (Interrogative/प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकुतस् (अव्यय)
Formप्रश्न-अव्यय (interrogative adverb)
प्रभुःthe Lord
प्रभुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Agastya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Listener: Skanda (implied interlocutor in the surrounding dialogue)

Scene: Agastya, dignified and austere, addresses the Lord with a rhetorical challenge: he himself was compelled to leave Kāśī by the gods, but how could Hara ever leave? The scene carries debate-like intensity within devotion.

A
Agastya
K
Kāśī
G
Gīrvāṇa (Devas)
H
Hara (Śiva)

FAQs

Kāśī is presented as inseparable from Śiva’s lordship; even if humans are displaced, Śiva’s bond with the kṣetra remains supreme.

Kāśī (Vārāṇasī), framed as Śiva’s own city.

None; this verse begins a narrative inquiry (praśna) about Kāśī and Śiva.