Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 45

नादेश्वरं समभ्यर्च्य कैः कैर्नापि स्वचिंतितम् । तस्मात्काश्यां प्रयत्नेन सेव्यो नादेश्वरो नृभिः

nādeśvaraṃ samabhyarcya kaiḥ kairnāpi svaciṃtitam | tasmātkāśyāṃ prayatnena sevyo nādeśvaro nṛbhiḥ

หากมิได้บูชานาเทศวรตามครรลองอันถูกต้อง ความมุ่งหมายที่ตนใฝ่คิดก็ไม่อาจสำเร็จได้ เพราะฉะนั้น ณ กาศี มนุษย์พึงเพียรพยายามรับใช้และสักการะนาทศวร

नादेश्वरम्Nādeśvara (Lord Nādeśvara)
नादेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनाद + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (नादस्य ईश्वरः)
समभ्यर्च्यhaving worshipped
समभ्यर्च्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + अभि + अर्च् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; पूर्वकालिक-क्रिया (having duly worshipped)
कैःby whom; by which (people)
कैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; प्रश्न/अनिश्चित (interrogative/indefinite)
कैःby whomsoever; by various (people)
कैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; पुनरुक्ति (kaiḥ kaiḥ = 'by various people')
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation)
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अपि-प्रयोग (even/also)
स्वचिंतितम्even conceived by oneself
स्वचिंतितम्:
Karma (Predicate/कर्म-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootस्व + चिन्तित (चिन्त् धातोः क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्यय (past passive participle: 'thought/imagined'); समासः—तत्पुरुष (स्वेन चिन्तितम्)
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (तस्मात्-प्रयोगः), हेतौ (therefore)
काश्याम्in Kāśī
काश्याम्:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
प्रयत्नेनwith effort
प्रयत्नेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootप्रयत्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
सेव्यःshould be served/worshipped
सेव्यः:
Vidhi (Obligation/विधि)
TypeAdjective
Rootसेव् (धातु) + यत् (प्रत्यय)
Formयत्-प्रत्ययान्त (gerundive/भाव्य), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषण (to be served/worshipped)
नादेश्वरःNādeśvara
नादेश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनाद + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (नादस्य ईश्वरः)
नृभिःby men; by people
नृभिः:
Kartr-karana (Agent-instrument/कर्ता-करण)
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

Skanda (narrative voice, as per Kāśīkhaṇḍa context)

Tirtha: Nādeśvara

Type: kshetra

Scene: A directive tableau: pilgrims in Kāśī approaching the Nādeśvara shrine with offerings; the liṅga adorned with bilva leaves, lamps, and a priest guiding worship.

N
Nādeśvara
K
Kāśī
Ś
Śiva

FAQs

Worship of the local form of Śiva (Nādeśvara) is taught as the key to fulfilling legitimate aims.

Nādeśvara in Kāśī (Vārāṇasī) is explicitly praised as a focal shrine for attaining desired fruits.

Serve and worship (sevā/arcana) of Nādeśvara in Kāśī with deliberate effort is prescribed.