Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 79

वरं वाराणसीरंको निःशंकोयो यमादपि । न वयं त्रिदशायेषां गिरितोपीदृशी दशा

varaṃ vārāṇasīraṃko niḥśaṃkoyo yamādapi | na vayaṃ tridaśāyeṣāṃ giritopīdṛśī daśā

การเป็นคนยากจนในวาราณสี แต่ดำรงอยู่อย่างไร้ความหวาดหวั่น—แม้ต่อยมะ—ประเสริฐกว่าอยู่ที่อื่น แม้จะเป็นเจ้าเหนือเทวะบนยอดเขาก็ตาม หากต้องมีสภาพเช่นนั้น

वरम्better
वरम्:
Sambandha (Discourse marker/वाक्योपक्रम)
TypeIndeclinable
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (निपात/क्रियाविशेषण)
वाराणसी-रंकःa beggar of Vārāṇasī
वाराणसी-रंकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवाराणसी (प्रातिपदिक) + रंक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (वाराणस्यां रंकः/वाराणसी-सम्बद्धः रंकः)
निःशंकःfearless; without doubt
निःशंकः:
Karta (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिः (उपसर्ग/अव्यय) + शंक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; निः-पूर्वक तत्पुरुष (शंका-रहितः)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्ध-प्रयोग (relative)
यमात्from Yama (death)
यमात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootयम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन
अपिeven
अपि:
Emphasis (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (अवधारण) = particle (‘even’)
not
:
Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात
वयम्we
वयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st), बहुवचन
त्रिदशायfor the gods
त्रिदशाय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootत्रिदश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th), बहुवचन; दान/प्रयोजनार्थे (‘for the gods’)
एषाम्of these
एषाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; सम्बन्ध
गिरितःfrom a mountain
गिरितः:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootगिरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन
अपिeven
अपि:
Emphasis (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/अवधारण)
ईदृशीsuch
ईदृशी:
Karta (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootईदृश (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘दशा’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्
दशाcondition; state
दशा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदशा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Vārāṇasī (Kāśī)

Type: kshetra

Scene: A poor pilgrim in Kāśī stands serene near Maṇikarṇikā/ghāṭa fires; a shadowy Yama figure recedes powerless. In contrast, a glittering deva-lord on a mountain appears distant yet bound by anxiety.

V
Vārāṇasī
Y
Yama
T
Tridaśa (Devas)

FAQs

Material status is secondary; dwelling in Kāśī grants spiritual fearlessness and security superior to exalted heavenly positions.

Vārāṇasī/Kāśī, praised as a place where even the fear of Yama is dispelled.

None; the verse emphasizes the value of Kāśīvāsa itself as the highest choice.