Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 29

तं दृष्ट्वा दूरतो देवा द्वितीयमिव भास्करम् । ज्वलज्ज्वलनसंकाशैरंगैः सर्वत्रसोज्ज्वलम्

taṃ dṛṣṭvā dūrato devā dvitīyamiva bhāskaram | jvalajjvalanasaṃkāśairaṃgaiḥ sarvatrasojjvalam

เมื่อเหล่าเทพเห็นเขาแต่ไกล ก็สำคัญว่าเป็นดุจพระอาทิตย์ดวงที่สอง; อวัยวะของเขาประหนึ่งเพลิงที่ลุกโพลง ส่องสว่างไปทั่วทุกทิศ

तम्him/that (one)
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम् (him/that)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-क्रियाविशेषणम् (Gerund/Absolutive); ‘having seen’
दूरतःfrom afar
दूरतः:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootdūra (प्रातिपदिक)
Formअव्ययम्; तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb) ‘from afar’
देवाःthe gods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचनम्
द्वितीयम्a second
द्वितीयम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootdvitīya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्ति, एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying ‘bhāskaram’)
इवas if/like
इव:
Sambandha (Comparative marker/उपमा-सूचक)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formउपमा-अव्ययम् (particle of comparison)
भास्करम्the sun
भास्करम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootbhāskara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्ति, एकवचनम्
ज्वलत्blazing
ज्वलत्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootjval (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्तम् (present participle) ‘blazing’; समासाङ्ग (in compound)
ज्वलनfire/flame
ज्वलन:
Samāsa-aṅga (Compound member/समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootjvalana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे प्रातिपदिकम्; समासाङ्ग (fire/flame)
संकाशैःwith (limbs) resembling blazing fire
संकाशैः:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootsaṃkāśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्ति, बहुवचनम्; ‘ज्वलज्ज्वलन-संकाश’ इति षष्ठी/कर्मधारय-प्रायः तत्पुरुषसमासः (having the appearance of blazing fire)
अङ्गैःwith limbs
अङ्गैः:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootaṅga (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्ति, बहुवचनम्
सर्वत्रeverywhere
सर्वत्र:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootsarvatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम् (adverb of place) ‘everywhere’
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति, एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम् (he/that one)
उज्ज्वलम्radiant
उज्ज्वलम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootujjvala (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्ति, एकवचनम्; विशेषणम् (describing ‘tam/bhāskaram’-like figure)

Skanda (deduced; Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Scene: Devas gaze from afar at a tapasvin whose body shines like a second sun; limbs appear like tongues of flame, illuminating the surroundings of Kāśī.

D
Deva
B
Bhāskara (Sun)

FAQs

Intense tapas manifests as tejas—spiritual radiance recognized even by the gods.

The scene unfolds within the Kāśīkhaṇḍa’s sacred landscape, where austerity and Śiva-upāsanā are especially efficacious.

No new rite is prescribed; the verse describes the visible fruit of sustained japa/tapas—radiant tejas.