Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 97

गंगातटोद्भवां मृत्स्नां यो मौलौ बिभृयान्नरः । बिभर्ति सोऽर्कबिंबं वै तमोनाशाय निश्चितम्

gaṃgātaṭodbhavāṃ mṛtsnāṃ yo maulau bibhṛyānnaraḥ | bibharti so'rkabiṃbaṃ vai tamonāśāya niścitam

ผู้ใดนำดินที่เกิดจากตลิ่งพระคงคามาวางไว้บนเศียร ผู้นั้นประหนึ่งทรงดวงอาทิตย์ไว้แน่แท้ เพื่อทำลายความมืด (อวิชชาและบาป)

गङ्गातटोद्भवाम्arisen from the bank of the Ganga
गङ्गातटोद्भवाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootगङ्गा (प्रातिपदिक) + तट (प्रातिपदिक) + उद्भव (उद्-भू धातु, घञ्)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन (Singular); विशेषणम्; समासः—गङ्गा-तट (षष्ठी-तत्पुरुष) + उद्भव (पञ्चमी/षष्ठीभाव: ‘arisen from’)
मृत्स्नाम्clay/earth
मृत्स्नाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमृत्स्ना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन (Singular)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन (Singular); सम्बन्धसूचक सर्वनाम
मौलौon (his) head
मौलौ:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमौलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन (Singular)
बिभृयात्should bear/should place
बिभृयात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); परस्मैपदम्
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन (Singular)
बिभर्तिbears/carries
बिभर्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभृ (धातु)
Formलट् (Present indicative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); परस्मैपदम्
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन (Singular)
अर्कबिम्बम्the sun’s disc
अर्कबिम्बम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअर्क (प्रातिपदिक) + बिम्ब (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन (Singular); समासः—अर्कस्य बिम्बम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
वैindeed
वै:
Sambandha (Emphasis/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक/सम्बोधनार्थक निपात (emphatic particle)
तमोनाशायfor the destruction of darkness
तमोनाशाय:
Sampradana (Purpose/Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतमस् (प्रातिपदिक) + नाश (नश् धातु, घञ्)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन (Singular); समासः—तमसः नाशः (षष्ठी-तत्पुरुष)
निश्चितम्certain/assured
निश्चितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनि- + चित् (चित् धातु, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया/प्रथमा (2nd/1st), एकवचन (Singular); क्त-प्रत्ययान्त; विशेषणम् (अर्कबिम्बम् इति)

Skanda

Tirtha: Gaṅgā-taṭa-mṛttikā (Kāśī)

Type: ghat

Listener: null

Scene: A pilgrim at a Kāśī ghat gently lifts a pinch of Gaṅgā-bank earth and places it on his head; a radiant sun-disc appears symbolically above, while surrounding shadows recede.

G
Gaṅgā
S
Sun (Arka)

FAQs

Contact with Gaṅgā-associated substances is spiritually luminous, dispelling inner darkness and sin.

The Gaṅgā’s bank (gaṅgā-taṭa), a key sacred zone in Kāśī’s tīrtha geography.

Bearing Gaṅgā-bank earth on the head (a form of tīrtha-mṛd-dhāraṇa) is praised.