Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 42

मध्येऽथ दंडकारण्यं क्षुत्क्षामः संगवर्जितः । व्याघ्रेण घातितस्तत्र नरमांसप्रियेण सः

madhye'tha daṃḍakāraṇyaṃ kṣutkṣāmaḥ saṃgavarjitaḥ | vyāghreṇa ghātitastatra naramāṃsapriyeṇa saḥ

กลางทาง ในป่าทัณฑกะ เขาอ่อนแรงด้วยความหิวและไร้สหาย ที่นั่นเขาถูกเสือผู้หลงใหลเนื้อมนุษย์สังหารลง

मध्येin the midst
मध्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रमार्थक (then)
दण्डकारण्यम्the Daṇḍaka forest
दण्डकारण्यम्:
Karma (Object/goal as object/कर्म)
TypeNoun
Rootदण्डक + अरण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—दण्डकानाम् अरण्यम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
क्षुत्क्षामःemaciated from hunger
क्षुत्क्षामः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्षुत् + क्षाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—क्षुत् (भूख) + क्षामः (क्षीणः) (कर्मधारय)
संगवर्जितःdevoid of companionship
संगवर्जितः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसङ्ग + वर्जित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—सङ्गेन विवर्जितः (तृतीया-तत्पुरुष)
व्याघ्रेणby a tiger
व्याघ्रेण:
Karana (Agent-instrument in passive/करण)
TypeNoun
Rootव्याघ्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
घातितःwas killed
घातितः:
Kriya (Predicate in passive/क्रिया)
TypeAdjective
Rootहन् (धातु) + घातित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (causative passive participle: घातित), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (there)
नरमांसप्रियेणfond of human flesh
नरमांसप्रियेण:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनर + मांस + प्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; समासः—नरमांसस्य प्रियः (षष्ठी-तत्पुरुष)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम

Maheśvara (Śiva) (continuing narration)

Tirtha: Daṇḍakāraṇya

Type: kshetra

Listener: Viṣṇu

Scene: In dense forest, a starving lone man is attacked by a fierce tiger; dramatic chiaroscuro, motion and terror, emphasizing the suddenness of death in wilderness.

D
Daṇḍakāraṇya
T
tiger (vyāghra)
V
Vāhīka (implied)

FAQs

Isolation, hunger, and violent death are portrayed as the grim fruit of a life unmoored from dharma and daily sacred discipline.

Daṇḍakāraṇya is the named locale; it is not praised here as a tīrtha but used as the setting for karmic consequence.

None; the verse narrates the circumstance of death.