Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 4

भूतं भावि भवच्चापि संशयं मा वृथा कृथाः । इत्युक्त्वा पुनराहेशो गंगामाहात्म्यमुत्तमम्

bhūtaṃ bhāvi bhavaccāpi saṃśayaṃ mā vṛthā kṛthāḥ | ityuktvā punarāheśo gaṃgāmāhātmyamuttamam

ไม่ว่าอดีต อนาคต หรือปัจจุบัน—อย่าก่อความสงสัยโดยเปล่าประโยชน์ ครั้นตรัสดังนี้แล้ว พระอีศวรจึงตรัสสรรเสริญมหิมาอันสูงสุดของพระคงคาอีกครั้ง

भूतम्the past
भूतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
भाविthe future
भावि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभाविन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (भावि = भविष्यत्-अर्थे)
भवत्the present
भवत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभवत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; वर्तमानार्थक (present)
and
:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
अपिalso
अपि:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावन/समुच्चयार्थक-अव्यय (particle: also/even)
संशयम्doubt
संशयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
माdo not
मा:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootमा (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय; लोट्/विधिलिङ्-निषेध (prohibitive particle)
वृथाin vain, wrongly
वृथा:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootवृथा (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
कृथाःdo / make
कृथाः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपद
इतिthus
इति:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + क्त्वा (कृत्-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त-अव्ययभाव (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया (prior action)
पुनःagain
पुनः:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
आहsaid
आह:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअह्/आह् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
ईशःthe Lord
ईशः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
गङ्गामाहात्म्यम्the glory of the Gaṅgā
गङ्गामाहात्म्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगङ्गा + माहात्म्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (Ganges' greatness)
उत्तमम्supreme, excellent
उत्तमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifier of गङ्गामाहात्म्यम्)

Śiva

Tirtha: Gaṅgā

Type: river

Listener: Pārvatī

Scene: Śiva concludes a firm admonition against doubt about past/future/present and turns to narrate the supreme greatness of Gaṅgā.

Ś
Śiva
G
Gaṅgā

FAQs

Faithful listening to sacred narration is encouraged; needless skepticism is discouraged when the teaching is rooted in dharma tradition.

Gaṅgā as the preeminent tīrtha, particularly as celebrated in Kāśī Khaṇḍa.

No explicit rite; it signals the beginning/continuation of Gaṅgā’s praise and sacred account.