Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 1

अगस्तिरुवाच । प्रसन्नोसि यदि स्कंद मयि प्रीतिरनुत्तमा । तत्समाचक्ष्व भगवंश्चिरं यन्मे हृदिस्थितम्

agastiruvāca | prasannosi yadi skaṃda mayi prītiranuttamā | tatsamācakṣva bhagavaṃściraṃ yanme hṛdisthitam

อคัสตยะกล่าวว่า: โอ้สกันทะ หากพระองค์ทรงพอพระทัยในข้าพเจ้า และความรักที่มีต่อข้าพเจ้านั้นหาที่เปรียบมิได้แล้ว ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า โปรดตรัสบอกสิ่งที่ค้างอยู่ในดวงใจข้าพเจ้ามาช้านานเถิด

अगस्तिःAgastya
अगस्तिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअगस्ति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुष, एकवचन
प्रसन्नःpleased
प्रसन्नः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रसन्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्
असिyou are
असि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपदम्, मध्यम-पुरुष, एकवचन
यदिif
यदि:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्तसूचक-अव्यय (conditional: if)
स्कन्दO Skanda
स्कन्द:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootस्कन्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
मयिin me / toward me
मयि:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
प्रीतिःaffection
प्रीतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रीति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अनुत्तमाunsurpassed
अनुत्तमा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअनुत्तम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (agreeing with प्रीतिः)
तत्then/therefore
तत्:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formअव्ययप्रयोगः (then/therefore; pronominal adverbial use)
समाचक्ष्वtell, explain
समाचक्ष्व:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + आ + चक्ष् (धातु)
Formलोट् (Imperative), आत्मनेपदम्, मध्यम-पुरुष, एकवचन
भगवन्O Lord
भगवन्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
चिरम्for a long time
चिरम्:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootचिर (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण अव्ययीभूतम् (adverbial accusative: for long)
यत्that which
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धवाचक-सर्वनाम
मेmy
मे:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
हृदिin (the) heart
हृदि:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootहृद् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
स्थितम्situated, abiding
स्थितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (agreeing with यत्)

Agastya

Listener: Skanda

Scene: Sage Agastya, seated with matted locks and waterpot, addresses six-faced Skanda with folded hands; the setting suggests an āśrama near sacred Kāśī, with attentive sages around, signaling the start of a new teaching cycle.

A
Agastya
S
Skanda

FAQs

It models the Purāṇic method of transmission: sincere inquiry by a sage and compassionate instruction by the divine teacher.

Not directly in this verse; it serves as a transition into further Kāśī/Avimukta-related teaching.

None; it is a dialogic invocation requesting exposition.