Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 61

यस्तु मासं वसेद्धीरो लघ्वाहारो जितेंद्रियः । सर्वं तेन व्रतं चीर्णं दिव्यं पाशुपतं भवेत्

yastu māsaṃ vaseddhīro laghvāhāro jiteṃdriyaḥ | sarvaṃ tena vrataṃ cīrṇaṃ divyaṃ pāśupataṃ bhavet

ผู้ใดมีจิตมั่นคงพำนักในกาศี/อวิมุกตะตลอดหนึ่งเดือน กินอย่างพอประมาณและสำรวมอินทรีย์—ด้วยการนั้นเองย่อมเสมือนบำเพ็ญวรตทั้งปวงสำเร็จ กลายเป็นวรตปาศุปตะอันศักดิ์สิทธิ์ เป็นที่โปรดปรานของพระศิวะ

यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle/emphasis)
मासम्a month
मासम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
वसेत्should dwell
वसेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
धीरेःsteadfast
धीरेः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootधीर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
लघु-आहारःof light diet
लघु-आहारः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootलघु (प्रातिपदिक) + आहार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी/कर्मधारयार्थे तत्पुरुषः (light as food / having light diet)
जित-इन्द्रियःself-controlled
जित-इन्द्रियः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootजित (कृदन्त; √जि) + इन्द्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; तत्पुरुषः (indriyas conquered)
सर्वम्entire/whole
सर्वम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अत्र कर्म/विशेष्य-सम्बन्धे
तेनby him/thereby
तेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
व्रतम्vow/observance
व्रतम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
चीर्णम्performed/observed
चीर्णम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootचर् (धातु) → चीर्ण (कृदन्त; क्त-प्रत्यय, past passive participle)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्तान्त-विशेषण (performed)
दिव्यम्divine
दिव्यम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
पाशुपतम्Pāśupata (of Śiva)
पाशुपतम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootपाशुपत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
भवेत्would become/is deemed
भवेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Skanda

Tirtha: Avimukta-Kṣetra (Kāśī)

Type: kshetra

Listener: Not specified in the provided excerpt

Scene: A restrained pilgrim-resident in Kāśī, simple attire, minimal food, calm gaze; behind him the ghāṭs and a Śiva-liṅga shrine, suggesting that disciplined residence itself is Pāśupata-vrata.

A
Avimukta (Kāśī)
P
Paśupati (Śiva)

FAQs

Disciplined residence in Kāśī with sense-control is itself a complete, Śiva-pleasing vow.

Avimukta-kṣetra—Kāśī (Vārāṇasī), the unforsaken sacred field of Śiva.

A month-long stay with light diet (laghvāhāra) and restraint of the senses (jitendriya).