Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 77

नाग्निमांद्यं नैव शूलं न मेहो न प्रवाहिका । न मूत्रकृच्छ्रं ना पामा पानायस्यास्य सेवनात्

nāgnimāṃdyaṃ naiva śūlaṃ na meho na pravāhikā | na mūtrakṛcchraṃ nā pāmā pānāyasyāsya sevanāt

เมื่อใช้น้ำนี้ดื่ม ย่อมไม่มีอาการย่อยไม่ดี ไม่มีปวดเสียด ไม่มีโรคทางปัสสาวะ ไม่มีบิด; ไม่มีปัสสาวะขัด และไม่มีโรคคันผิวหนัง

not
:
(Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
अग्निमान्द्यम्weak digestive fire
अग्निमान्द्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअग्नि + मान्द्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (agner māndyam)
not
:
(Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
एवindeed/at all
एव:
(Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic particle)
शूलम्colic/pain
शूलम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशूल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
nor
:
(Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
मेहःurinary disorder/diabetes
मेहः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमेह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
nor
:
(Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
प्रवाहिकाdysentery/diarrhea
प्रवाहिका:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रवाहिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
nor
:
(Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
मूत्रकृच्छ्रम्difficulty in urination
मूत्रकृच्छ्रम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमूत्र + कृच्छ्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (mūtrasya kṛcchram)
nor
:
(Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
even/also
:
(Particle)
TypeIndeclinable
Rootआ (अव्यय)
Formसमुच्चय/पूरक-अव्यय; ‘also/even’ (used with negation: nā …)
पामाscabies/itch
पामा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपामा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पानायfor drinking
पानाय:
Sampradana (Purpose/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootपान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन; प्रयोजन-चतुर्थी
अस्यof this (water/well)
अस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; ‘of this’
सेवनात्from the use/consumption
सेवनात्:
Hetu/Apadana (Cause/Source)
TypeNoun
Rootसेवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; हेतौ/अपादाने (ablative of cause)

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda speaking to Agastya)

Tirtha: Kālodaka-kūpa

Type: kund

Listener: Sages/audience of tīrtha-yātrā instruction

Scene: A pilgrim drinks a small measure of well-water; a subtle inner ‘fire’ (agni) motif brightens in the abdomen, symbolizing digestion restored; nearby, attendants offer simple sattvic food and water pots.

K
Kālodaka

FAQs

The māhātmya frames sacred geography as compassionate and protective, where devotion is mirrored by wellbeing.

The Kālodaka/Kālatamodaka tirtha-water of Kāśī.

Sevana for pāna—regularly taking the tirtha water for drinking.