Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 59

प्रयागे माघ मासो यैरुषः स्नातोऽमलात्मभिः । मकरस्थे रवौ शुद्धास्त इमे सूर्यवर्चसः

prayāge māgha māso yairuṣaḥ snāto'malātmabhiḥ | makarasthe ravau śuddhāsta ime sūryavarcasaḥ

ผู้มีจิตบริสุทธิ์ผู้ใดอาบน้ำยามอรุณที่ประยาคะในเดือนมาฆะ—เมื่อสุริยะสถิตในมกร—ย่อมบริสุทธิ์และรุ่งเรืองด้วยรัศมีแห่งสุริยะ

प्रयागेat Prayāga
प्रयागे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रयाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
माघःMāgha
माघः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमाघ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (मासः इति विशेषण)
मासःmonth
मासः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
यैःby whom
यैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन
उषःat dawn / the dawn-time
उषः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootउषस् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (क्रियाविशेषणार्थे—प्रातःकाले)
स्नातःbathed
स्नातः:
Karta (Predicate participle/कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्ना (धातु) → स्नात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; कृदन्तः—क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)
अमल-आत्मभिःby the pure-souled (persons)
अमल-आत्मभिः:
Karana (Accompaniment/सहकारि-करण)
TypeNoun
Rootअमल (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन; समासः—कर्मधारय (अमलः आत्मा येषाम्)
मकरस्थेwhen (the sun) is in Capricorn
मकरस्थे:
Adhikarana (Temporal condition/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootमकर (प्रातिपदिक) + स्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (रवौ इति विशेषण); समासः—तत्पुरुष (मकरे स्थिते)
रवौin the sun (i.e., when the sun is...)
रवौ:
Adhikarana (Temporal locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरवि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
शुद्धाःpure
शुद्धाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootशुद्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन
इमेthese
इमे:
Apposition (सम्बन्ध/विशेष्य)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन
सूर्य-वर्चसःhaving the radiance of the sun
सूर्य-वर्चसः:
Karta (Predicate adjective/कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसूर्य (प्रातिपदिक) + वर्चस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन; समासः—बहुव्रीहि (सूर्यस्य वर्चः यस्य ते)

Skanda

Tirtha: Prayāga (Triveṇī-saṅgama)

Type: sangam

Listener: Śaunaka and sages (frame; not explicit in verse)

Scene: Pre-dawn at the Triveṇī Saṅgama: pilgrims wade into confluence waters as the sun rises in Makara season; mist, saffron sky, and a luminous solar disc; ascetics chant while lamps flicker on boats.

P
Prayāga
M
Māgha
M
Makara
R
Ravi (Sun)

FAQs

Seasonal tīrtha-observances (Māgha dawn-bathing) purify the seeker and confer divine radiance.

Prayāga (the great confluence-tīrtha) is explicitly glorified.

Uṣaḥ-snān (dawn bathing) at Prayāga during Māgha, particularly when the Sun is in Makara.