Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 97

चकाराभ्यधिकं स्नेहं न तथा पूर्वजेष्वथ । मनुस्तत्क्षांतवाञ्ज्येष्ठो भक्ष्यालंकारलालने

cakārābhyadhikaṃ snehaṃ na tathā pūrvajeṣvatha | manustatkṣāṃtavāñjyeṣṭho bhakṣyālaṃkāralālane

นางแสดงความรักยิ่งนักต่อบุตรผู้น้อย มิได้เป็นเช่นนั้นต่อผู้พี่. แต่มนูผู้เป็นพี่ใหญ่ก็อดกลั้นด้วยขันติ แม้ใจจะใฝ่หาอาหารโอชา เครื่องประดับ และการเอ็นดูทะนุถนอม.

चकारdid; made
चकार:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular), परस्मैपदम्
अभ्यधिकम्excessive; greater
अभ्यधिकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअभ्यधिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (singular); विशेषणम्
स्नेहम्affection; love
स्नेहम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्नेह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (singular)
not
:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्ययम् (negative particle)
तथाthus; in that way
तथा:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formरीत्यर्थक-अव्ययम् (adverb of manner)
पूर्वजेषुamong the elders/older brothers
पूर्वजेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपूर्वज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), सप्तमी (Locative/7th), बहुवचन (plural)
अथthen; and now
अथ:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्ययम् (sequence particle)
मनुःManu
मनुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (singular)
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (singular); विशेषणम् (स्नेहम् इत्यस्य)
क्षान्तवान्patient; forgiving
क्षान्तवान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootक्षान्तवत् (प्रातिपदिक) [क्षम् (धातु) + क्त (कृदन्त) + वत्]
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (singular); गुणवाचक-विशेषणम्
ज्येष्ठःeldest
ज्येष्ठः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootज्येष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (singular); विशेषणम् (मनुः इत्यस्य)
भक्ष्यin food (edibles)
भक्ष्य:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभक्ष्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), सप्तमी (Locative/7th), द्विवचन (dual); समासाङ्ग (भक्ष्य-आलंकार-लालने)
आलंकारin ornaments/adornments
आलंकार:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootआलंकार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), सप्तमी (Locative/7th), द्विवचन (dual); समासाङ्ग
लालनेin pampering/caressing
लालने:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootलालन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), सप्तमी (Locative/7th), द्विवचन (dual); द्वन्द्वार्थ-समुच्चयः (भक्ष्य-आलंकार-लालने इति)

Skanda (deduced for Kāśīkhaṇḍa context)

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Scene: A domestic royal/solar household scene: the mother shows affection to younger children while the eldest Manu stands composed, eyes lowered, quietly enduring, yet with subtle signs of unmet longing.

M
Manu (eldest)
S
Savarṇā (implied)

FAQs

Forbearance (kṣamā) is a dharmic strength, especially when facing unfairness in household life.

None explicitly; it is narrative context within Kāśīkhaṇḍa.

None.