Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 28

किमन्यैर्गुणसंभारैरतोपि न समं विधोः । निजोत्तमांगे सर्वज्ञः कलां यस्यावतंसयेत्

kimanyairguṇasaṃbhārairatopi na samaṃ vidhoḥ | nijottamāṃge sarvajñaḥ kalāṃ yasyāvataṃsayet

จะต้องการคุณความดีอื่นใดอีกเล่า? ไม่มีสิ่งใดเสมอด้วยวิธุ—พระจันทร์ เพราะพระศิวะผู้ทรงสรรพญาณทรงประดับ “กะลา” ของพระจันทร์เป็นอวตังสะบนอวัยวะอันสูงสุดของพระองค์ คือพระเศียร

किम्what (use)
किम्:
Sambandha (Interrogative/प्रश्न)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन; प्रश्नार्थक
अन्यैःwith other
अन्यैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; (गुणसंभारैः) इत्यस्य विशेषणम्
गुणसंभारैःby collections of qualities
गुणसंभारैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootगुण (प्रातिपदिक) + संभार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः गुणानां संभारः
अतःtherefore/than this
अतः:
Sambandha (Logical connector/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootअतः (अव्यय)
Formहेतौ/तस्मात्-अर्थे अव्यय (indeclinable: therefore/from this)
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावना/समुच्चयार्थक-अव्यय (particle: even/also)
not
:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation)
समम्equal
समम्:
Kriya (Predicate complement/विधेय)
TypeAdjective
Rootसम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (अस्ति) इति अध्याहृत-क्रियायाः विधेयम्
विधोःof the Moon
विधोः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविधु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
निजोत्तमाङ्गेon (his) own head
निजोत्तमाङ्गे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनिज (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक) + अङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; समासः निज + उत्तमाङ्ग (उत्तमम् अङ्गम्)
सर्वज्ञःthe omniscient one (Śiva)
सर्वज्ञः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्वज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः—यः सर्वं जानाति
कलाम्a digit/phase
कलाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
यस्यwhose
यस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
अवतंसयेत्would adorn/place as an ornament
अवतंसयेत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootअव + तंस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; causative sense not required here—'to place as an ornament'

Skanda (deduced for Kāśīkhaṇḍa dialogues, commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Listener: Sages / interlocutor(s)

Scene: Śiva, the omniscient lord, seated or standing with matted locks, the crescent moon set as an ornament on His head; the Moon-god shown in miniature reverently offering his kalā; Kāśī’s temple spires and Gaṅgā hinted behind.

C
Candramā (Moon)
Ś
Śiva (Sarvajña)
C
Candraśekhara motif

FAQs

That which is embraced by Śiva becomes supremely venerable—divine association is the highest consecration.

The verse is theological (Śiva as Candraśekhara) within Kāśī-khaṇḍa; it does not name a distinct tīrtha in this line.

None explicitly; it conveys Shaiva devotional theology through the crescent-moon emblem.