Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 63

इति तद्वचनं श्रुत्वा हर्षसंफुल्ललोचनः । मंत्रिणा तेन संयुक्तस्तस्यागादाश्रमं मुनेः

iti tadvacanaṃ śrutvā harṣasaṃphullalocanaḥ | maṃtriṇā tena saṃyuktastasyāgādāśramaṃ muneḥ

ครั้นได้สดับถ้อยคำนั้น พระราชาทรงมีเนตรเบิกบานด้วยปีติ และเสด็จไปยังอาศรมของฤๅษีพร้อมด้วยเสนาบดีผู้นั้น

इतिthus
इति:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यादि-निपातः (quotative particle “thus”)
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; विशेषणम्
वचनम्speech/statement
वचनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriya (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वकालिक क्रिया “having heard”
हर्ष-संफुल्ल-लोचनःwhose eyes blossomed with joy
हर्ष-संफुल्ल-लोचनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootहर्ष (प्रातिपदिक) + संफुल्ल (कृदन्त/विशेषण-प्रातिपदिक) + लोचन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; समासः (तत्पुरुषः) — ‘हर्षेण संफुल्ले लोचने यस्य’ (eyes blossomed with joy)
मन्त्रिणाby/with the minister
मन्त्रिणा:
Sahakari (Instrument/Associate/करण)
TypeNoun
Rootमन्त्रिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया (3rd/करण), एकवचन
तेनby/with that
तेन:
Sahakari (Instrument/Associate/करण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; तृतीया (3rd/करण), एकवचन; विशेषणम् (मन्त्रिणा)
संयुक्तःjoined/associated
संयुक्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम् + युज् (धातु) → संयुक्त (क्त-प्रत्यय, कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्तः (past passive participle)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
अगात्went
अगात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलुङ् (Aorist); प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्
आश्रमम्to the hermitage
आश्रमम्:
Karma (Goal as object/कर्म)
TypeNoun
Rootआश्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
मुनेःof the sage
मुनेः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन

Narrator (contextual)

Tirtha: Śāṇḍilyāśrama (contextual)

Type: kshetra

Scene: A king with a minister walks toward a forest hermitage; the king’s face bright with joy, carrying modest gifts; ascetics, trees, and a simple hut frame the path.

T
the King
Y
Yugandhara
Ś
Śāṇḍilya (implied: muneḥ)

FAQs

Right counsel should be followed by prompt, sincere action—approaching the holy with faith.

The verse mentions the sage’s āśrama (hermitage) generally; it does not name a specific tīrtha.

None; it narrates the king’s journey to the āśrama.