Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 90

तत्र गत्वा च गायत्रीसरस्वत्यौ च काश्यपः । नत्वा तीर्थद्वयं भक्त्या दण्डपाणिं च भैरवम्

tatra gatvā ca gāyatrīsarasvatyau ca kāśyapaḥ | natvā tīrthadvayaṃ bhaktyā daṇḍapāṇiṃ ca bhairavam

ครั้นไปถึงที่นั้น กาศยปะได้เข้าเฝ้าคายตรีและสรัสวตี ด้วยศรัทธาได้กราบไหว้ทิรถะทั้งสอง และกราบนอบน้อมภैरवะผู้ถือทัณฑะ (ทัณฑปาณิ) ด้วย

तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (Location)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (locative adverb)
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Purvakāla-kriyā (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootगम् (धातु)
Formक्त्वान्त (Gerund/Absolutive), अव्ययभाव
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
गायत्रीसरस्वत्यौGāyatrī and Sarasvatī
गायत्रीसरस्वत्यौ:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगायत्री (प्रातिपदिक) + सरस्वती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया (Accusative), द्विवचन (Dual)
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
काश्यपःKāśyapa
काश्यपः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकाश्यप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative), एकवचन (Singular)
नत्वाhaving bowed
नत्वा:
Purvakāla-kriyā (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootनम् (धातु)
Formक्त्वान्त (Gerund/Absolutive), अव्ययभाव
तीर्थद्वयम्the pair of tīrthas
तीर्थद्वयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक) + द्वय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (Accusative), एकवचन (Singular)
भक्त्याwith devotion
भक्त्या:
Karana (Manner/Instrument)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), तृतीया (Instrumental), एकवचन (Singular)
दण्डपाणिम्(him) whose hand holds a staff
दण्डपाणिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदण्ड (प्रातिपदिक) + पाणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (Accusative), एकवचन (Singular)
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
भैरवम्Bhairava
भैरवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभैरव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (Accusative), एकवचन (Singular)

Narrator

Tirtha: Gayatrī–Sarasvatī with Daṇḍapāṇi Bhairava

Type: kshetra

Scene: Kāśyapa arrives at the twin tīrthas, bows with devotion, then salutes Bhairava holding a staff/club (daṇḍa), standing as guardian near the ford—fierce yet protective.

K
Kāśyapa
G
Gayatrī Tīrtha
S
Sarasvatī Tīrtha
B
Bhairava
D
Daṇḍapāṇi

FAQs

Pilgrimage is completed through devotion and reverence—honoring both the tīrtha and its guardian deity.

Gayatrī Tīrtha and Sarasvatī Tīrtha, with Bhairava (Daṇḍapāṇi) connected to the locale as a revered deity.

Bowing (namaskāra) to the tīrthas and venerating Bhairava as part of proper tīrtha observance before/alongside snāna.