Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 42

चक्रायुधाभ्यनुज्ञातो दुर्दमो गालवं मुनिम् । प्रणम्य तेनानुज्ञातो गन्धर्वस्त्रिदिवं ययौ

cakrāyudhābhyanujñāto durdamo gālavaṃ munim | praṇamya tenānujñāto gandharvastridivaṃ yayau

ครั้นได้รับอนุญาตจากจักรายุธแล้ว ทุรทมก็กราบมุนีกาลวะ; และเมื่อได้รับอนุญาตจากท่านด้วยแล้ว คันธรรพผู้นั้นก็ไปสู่ตรีทิวะ (สวรรค์)

चक्रायुधात्from the discus-weapon (Cakrāyudha)
चक्रायुधात्:
Apādāna (Source)
TypeNoun
Rootचक्र + आयुध (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (‘चक्रं आयुधं यस्य/यत्’); नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन
अनुज्ञातःpermitted, granted leave
अनुज्ञातः:
Karta (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootअनु + ज्ञा (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; (दुर्दमस्य विशेषणम्)
दुर्दमःDurdama
दुर्दमः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootदुर्दम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
गालवम्Gālava
गालवम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootगालव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
मुनिम्the sage
मुनिम्:
Karma (Object apposition)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; गालवस्य विशेषणम्
प्रणम्यhaving bowed
प्रणम्य:
Pūrvakāla-kriyā (Absolutive)
TypeIndeclinable
Rootप्र + नम् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formक्त्वान्त/ल्यबन्त अव्यय (gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having bowed)
तेनby him (by that sage)
तेन:
Karaṇa/Hetu (Instrument/Agent in passive sense)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
अनुज्ञातःpermitted
अनुज्ञातः:
Karta (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootअनु + ज्ञा (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (गन्धर्वस्य विशेषणम्)
गन्धर्वःthe Gandharva
गन्धर्वः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootगन्धर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
त्रिदिवम्to heaven (the threefold heaven)
त्रिदिवम्:
Gati-karma (Goal)
TypeNoun
Rootत्रि + दिव (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (त्रयाणां दिवां समाहारः/विशेषः); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
ययौwent
ययौ:
Kriyā (Verb)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट् (perfect), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन

Narrator

Tirtha: Dharmatīrtha / Setu tīrtha (contextual)

Type: kshetra

Scene: Durdama, a celestial Gandharva, bows first to the radiant Sudarśana and then to sage Gālava seated in austerity; a luminous path opens upward as he departs to Tridiva.

C
Cakrāyudha
D
Durdama
G
Gālava
G
Gandharva
T
Tridiva (Svarga)

FAQs

One should depart only after obtaining consent and offering reverence to both deity and guru/sage.

The narrative remains within Setukhaṇḍa’s sacred landscape, preparing the ground for the Cakra-tīrtha’s fame.

Praṇāma (bowing) and seeking anujñā (permission) are implied as proper conduct.