Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 18

उत्थितोऽसौ द्विजो विप्रा धनुष्कोटिजलात्तदा । स्वस्थो व्यचिंतयत्कोऽयं देशो जलधितीरतः

utthito'sau dvijo viprā dhanuṣkoṭijalāttadā | svastho vyaciṃtayatko'yaṃ deśo jaladhitīrataḥ

ครั้นลุกขึ้นจากน้ำธนุษโกฏิแล้ว พราหมณ์ผู้นั้นก็กลับเป็นปกติ โอ้เหล่าพราหมณ์ เขาครุ่นคิดว่า “แผ่นดินใดเล่าที่อยู่ริมมหาสมุทรนี้?”

उत्थितःrisen up
उत्थितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootउद् + स्था (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
असौthat (man)
असौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
द्विजःthe Brahmin
द्विजः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
विप्राःO Brahmins / Brahmins
विप्राः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; संबोधनार्थे पाठभेदः सम्भवः (विप्र)
धनुष्कोटिजलात्from the water of Dhanuṣkoṭi
धनुष्कोटिजलात्:
Apadana (Source/Separation/अपादान)
TypeNoun
Rootधनुस् (प्रातिपदिक) + कोटि (प्रातिपदिक) + जल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—धनुष्कोटेः जलम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
तदाthen
तदा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
स्वस्थःcomposed/healthy
स्वस्थः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootस्वस्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (द्विजः)
व्यचिन्तयत्pondered
व्यचिन्तयत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + चिन्त् (धातु)
Formलङ्-लकार (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
कःwho/what
कः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक-सर्वनाम
अयम्this
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
देशःplace/region
देशः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
जलधितीरतःfrom the seashore
जलधितीरतः:
Apadana (Source/Separation/अपादान)
TypeNoun
Rootजलधि (प्रातिपदिक) + तीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—जलधेः तीरम् (षष्ठी-तत्पुरुष); ‘तीरतः’ = तीरात् (ablative)

Deductive (Setukhaṇḍa narration; likely Sūta/Lomaharṣaṇa addressing sages)

Tirtha: Dhanuṣkoṭi

Type: kshetra

Listener: Brāhmaṇa audience

Scene: The brāhmaṇa stands steady and healthy on wet sand, looking across the vast ocean, brows knit in thoughtful wonder, as if awakening into a new geography.

D
Dhanuṣkoṭi
O
Ocean (jaladhi)

FAQs

Purification is followed by clarity—health and right discernment return after tīrtha contact.

Dhanuṣkoṭi on the ocean’s shore (Setu-region sacred geography).

Implied: bathing in Dhanuṣkoṭi waters as the cause of becoming ‘svastha’ (restored).

Read Skanda Purana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App