Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 4

कदाचिद्रुद्रभूमिष्ठं सृगालं वानरोऽब्रवीत् । श्मशानमध्ये संप्रेक्ष्य पूर्वजातिमनुस्मरन्

kadācidrudrabhūmiṣṭhaṃ sṛgālaṃ vānaro'bravīt | śmaśānamadhye saṃprekṣya pūrvajātimanusmaran

กาลครั้งหนึ่ง วานรได้กล่าวกับสุนัขจิ้งจอกผู้พำนักอยู่บนแผ่นดินแห่งพระรุทระ ครั้นเห็นเขาอยู่ท่ามกลางป่าช้า วานรก็นึกถึงชาติปางก่อนแล้วจึงเอ่ยเรียกเขา

kadācitonce, at some time
kadācit:
Kāla-adhikaraṇa (Time adjunct/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootkadācit (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb: 'at some time/once')
rudra-bhūmi-sthamsituated in Rudra’s ground/land
rudra-bhūmi-stham:
Karma-viśeṣaṇa (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootrudra (प्रातिपदिक) + bhūmi (प्रातिपदिक) + stha (कृदन्त; √sthā धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; 'स्थ' (क्तिन्/प्रत्ययान्त-विशेषण) प्रयोगः; समासः: षष्ठी/सप्तमी-तत्पुरुषार्थः—'रुद्रभूमौ स्थितम्' (neuter acc. sg., qualifying sṛgālam)
sṛgālamjackal
sṛgālam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsṛgāla (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
vānaraḥthe monkey
vānaraḥ:
Kartā (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvānara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
abravītsaid, spoke
abravīt:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√brū (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
śmaśāna-madhyein the middle of the cremation-ground
śmaśāna-madhye:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootśmaśāna (प्रातिपदिक) + madhya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष—'श्मशानस्य मध्ये'
saṃprekṣyahaving observed
saṃprekṣya:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootsaṃ + √īkṣ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); 'सम्प्रेक्ष्य' = 'सम्यक् प्रेक्ष्य' (having looked/observed)
pūrva-jātimformer birth
pūrva-jātim:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpūrva (प्रातिपदिक) + jāti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; कर्मधारय—'पूर्वा या जातिः'
anusmaranremembering
anusmaran:
Kartā-viśeṣaṇa (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeVerb
Rootanu + √smṛ (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; परस्मैपदी; वानरस्य विशेषणम्

Vānara (monkey)

Tirtha: Rudrabhūmi (contextual)

Type: kshetra

Scene: A cremation-ground on Rudra’s soil: ash-grey earth, scattered bones, a smoldering pyre in the distance; a monkey stands alert, addressing a jackal amid skulls and funeral remnants, with a faint Śiva-liṅga or trident-mark suggesting Rudra’s presence.

R
Rudra
Ś
Śmaśāna

FAQs

Karma and past actions can surface even in stark places like a śmaśāna; remembrance becomes the doorway to moral inquiry.

The Setu region (Setu-khaṇḍa), associated with Śiva’s sanctity (Rudra-bhūmi) within the Rāmeśvara-Setu sacred landscape.

None explicitly here; the verse sets the scene for a dharma-teaching that follows.