Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 19

इति तद्वाक्यमादाय सुप्ते नंदसुते हरिः । प्रोवाच ऋक्षं सुप्तोऽयं नृपश्च त्यज्यतामिति

iti tadvākyamādāya supte naṃdasute hariḥ | provāca ṛkṣaṃ supto'yaṃ nṛpaśca tyajyatāmiti

ครั้นรับถ้อยคำนั้นแล้ว เมื่อราชกุมารหลับสนิท หริ—โอรสแห่งนันทะ—จึงกล่าวแก่หมีว่า “เจ้าชายนี้หลับอยู่แล้ว จงละทิ้งเขาเสีย”

इतिthus
इति:
Vacana-paryavasāna (वचनपर्यवसान)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यन्त-निदर्शक-अव्ययम् (quotative particle)
तत्that
तत्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्; ‘that’ (qualifying vākyam)
वाक्यम्statement/words
वाक्यम्:
Karman (कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
आदायhaving taken
आदाय:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootआ + दा (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (absolutive/gerund): ‘having taken/accepted’
सुप्तेwhen (he) was asleep
सुप्ते:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeVerb
Rootस्वप् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle) ‘सुप्त’; सप्तमी-विभक्तिः (locative), एकवचनम्; सति-सप्तमी: ‘when (he) was asleep’
नन्दसुतेin/with Nanda’s son
नन्दसुते:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootनन्द (प्रातिपदिक) + सुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, सम्बोधन/सप्तमी-एकवचन-रूपसम्भवः; सन्दर्भे सप्तमी-एकवचनम् (locative): ‘in/with Nanda’s son’; षष्ठी-तत्पुरुषः: ‘नन्दस्य सुतः’
हरिःHari (Viṣṇu/Kṛṣṇa)
हरिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्
प्रोवाचsaid
प्रोवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
ऋक्षम्to the bear
ऋक्षम्:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootऋक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्
सुप्तःasleep
सुप्तः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootस्वप् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), पुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्
अयम्this (one)
अयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्
नृपःthe king
नृपः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)
त्यज्यताम्let (him) be left/abandoned
त्यज्यताम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formलोट् (imperative), कर्मणि-प्रयोगः (passive), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; आज्ञार्थे: ‘let (him) be abandoned’
इतिthus
इति:
Vacana-paryavasāna (वचनपर्यवसान)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यन्त-निदर्शक-अव्ययम् (quotative particle)

Lion (siṃha) speaking to the bear (deduced from narrative flow; the lion urges betrayal)

Tirtha: Setu-kṣetra (yātrā-mārga)

Type: kshetra

Listener: Ṛṣis / inquirer

Scene: A sleeping prince under a tree; a figure identified as Hari, Nanda’s son, whispers to the bear to abandon the sleeper—an intense moral moment framed by moonlit secrecy.

H
Hari
N
Nanda
P
Prince (rājaputra)
B
Bear (ṛkṣa)

FAQs

Dharma is tested by temptation—when another is vulnerable, the call to betrayal arises, and righteousness must refuse it.

The Setu/Rāmeśvara pilgrimage frame is implicit; the verse focuses on a moral crisis within that sacred narrative.

No ritual is prescribed; the verse presents an ethical provocation.