Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 55

सद्यः पूतो भवेद्विप्रा धनुष्कोटौ निमज्जनात् । प्रज्ञालक्ष्मीर्यशः संपज्ज्ञानं धर्मो विरक्तता

sadyaḥ pūto bhavedviprā dhanuṣkoṭau nimajjanāt | prajñālakṣmīryaśaḥ saṃpajjñānaṃ dharmo viraktatā

โอ้พราหมณ์ทั้งหลาย ด้วยการดำดิ่งอาบน้ำ ณ ธนุษโกฏิ ย่อมบริสุทธิ์ในทันที ปัญญา ศรีลักษมีคือความรุ่งเรืองอันเป็นมงคล เกียรติยศ ความผาสุก ความรู้แจ้งทางจิตวิญญาณ ธรรมะ และความคลายกำหนัด—ย่อมบังเกิดพร้อมกัน

सद्यःimmediately
सद्यः:
Visheshana (Adverbial qualifier)
TypeIndeclinable
Rootसद्यः (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (Adverb)
पूतःpurified
पूतः:
Karta (Subject complement)
TypeAdjective
Rootपूत (प्रातिपदिक; कृदन्त from पू/पव् धातु, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त
भवेत्would become
भवेत्:
Kriya (Action)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन
विप्रःa brāhmaṇa
विप्रः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
धनुष्कोटौat Dhanuṣkoṭi
धनुष्कोटौ:
Adhikarana (Location)
TypeNoun
Rootधनुष् + कोटि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
निमज्जनात्from immersion/bathing
निमज्जनात्:
Hetu/Apadana (Cause/Source)
TypeNoun
Rootनिमज्जन (प्रातिपदिक; कृदन्त-भाववाचक from नि+मज्ज्)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन
प्रज्ञाwisdom
प्रज्ञा:
Karta (Enumerated result)
TypeNoun
Rootप्रज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
लक्ष्मीःprosperity
लक्ष्मीः:
Karta (Enumerated result)
TypeNoun
Rootलक्ष्मी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
यशःfame
यशः:
Karta (Enumerated result)
TypeNoun
Rootयशस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
संपत्wealth; success
संपत्:
Karta (Enumerated result)
TypeNoun
Rootसंपद् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
ज्ञानम्knowledge
ज्ञानम्:
Karta (Enumerated result)
TypeNoun
Rootज्ञान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
धर्मःrighteousness; dharma
धर्मः:
Karta (Enumerated result)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
विरक्तताdispassion
विरक्तता:
Karta (Enumerated result)
TypeNoun
Rootविरक्तता (प्रातिपदिक; तद्धित-भाववाचक from विरक्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Skanda (deduced for Setukhaṇḍa narrations of tīrtha-māhātmya)

Tirtha: Dhanuṣkoṭi

Type: kshetra

Listener: Viprāḥ (brāhmaṇas) explicitly addressed

Scene: A circle of brāhmaṇas on the shore as the narrator addresses them; a pilgrim purified by immersion stands radiant; seven symbolic emblems appear: lamp (prajñā), lotus/coins (lakṣmī), laurel (yaśas), granary (sampad), book (jñāna), scales (dharma), ascetic staff (virakti).

D
Dhanuṣkoṭi
L
Lakṣmī
D
Dharma

FAQs

A true tīrtha purifies comprehensively—bestowing both dharmic flourishing and the inner detachment that leads toward liberation.

Dhanuṣkoṭi in the Setu region.

Nimajjana/snānā (immersion/bathing) at Dhanuṣkoṭi.