Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 10

आगतः स्वाश्रमात्तत्र पूजां प्रगृह्य तत्पुरः । आसनादुत्थितः शीघ्रं सपर्याद्यं प्रगृह्य च । एकैकस्य चकाराथ पूजां चैव पृथक्पृथक्

āgataḥ svāśramāttatra pūjāṃ pragṛhya tatpuraḥ | āsanādutthitaḥ śīghraṃ saparyādyaṃ pragṛhya ca | ekaikasya cakārātha pūjāṃ caiva pṛthakpṛthak

เขาออกมาจากอาศรมของตน นำเครื่องสักการะมาถึงที่นั้น แล้วเข้าไปเบื้องหน้า ทันใดนั้นลุกจากอาสนะ รับเครื่องต้อนรับและการปรนนิบัติ แล้วบูชาแต่ละองค์เป็นราย ๆ ไป แยกกันตามสมควร

आगतःhaving come / came
आगतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootआ-गम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (Past participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
स्व-आश्रमात्from (his) own hermitage
स्व-आश्रमात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + आश्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन; ‘स्वस्य आश्रमः’
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक
पूजाम्worship/offerings
पूजाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपूजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
प्रगृह्यhaving taken
प्रगृह्य:
Kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootप्र-ग्रह् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund/Absolutive)
तत्-पुरःin front of him/them
तत्-पुरः:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + पुरस्/पुरः (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; अव्यय; ‘तस्य पुरतः’ (in front of them/him)
आसनात्from the seat
आसनात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootआसन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन
उत्थितःhaving risen
उत्थितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootउत्-स्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
शीघ्रम्quickly
शीघ्रम्:
Kriya-viśeṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootशीघ्र (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण
सपर्या-अद्यम्the (primary) worship materials
सपर्या-अद्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसपर्या (प्रातिपदिक) + आद्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘सपर्यायाः आद्यम्’ (worship-materials, first/primary items)
प्रगृह्यhaving taken
प्रगृह्य:
Kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootप्र-ग्रह् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund/Absolutive)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
एकैकस्यof each one
एकैकस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypeAdjective
Rootएकैक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; ‘प्रत्येकस्य’ अर्थे
चकारdid/performed
चकार:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अथthen
अथ:
Sambandha (Sequence)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तरार्थक (then)
पूजाम्worship
पूजाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपूजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक
पृथक्-पृथक्separately (each)
पृथक्-पृथक्:
Kriya-viśeṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपृथक् (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्ति-क्रियाविशेषण (separately, one by one)

Vyāsa

Tirtha: Dharmāraṇyaka āśrama-tīrtha (implied)

Type: kshetra

Scene: Dharmarāja arrives from his hermitage carrying offerings; he rises from his seat, gathers hospitality items, and performs distinct worship for each deity with careful protocol.

D
Dharmarāja (implied by context)
D
Devas
Ā
Āśrama
P
Pūjā
S
Saparyā (hospitality)

FAQs

Honoring guests—especially the divine and the virtuous—is itself dharma; reverent hospitality is a sacred act.

Dharmāraṇya, portrayed as an āśrama-tīrtha setting where dharmic reception and worship are performed.

Pūjā and saparyā (formal hospitality/service) are described, including worship offered to each deity individually.