Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 34

अधर्म्याद्धर्म्मरहिता मंदभाग्यधनायुषः । कृतकालाभिगमने धर्मोयं गृहिणः परः

adharmyāddharmmarahitā maṃdabhāgyadhanāyuṣaḥ | kṛtakālābhigamane dharmoyaṃ gṛhiṇaḥ paraḥ

จากการร่วมสัมพันธ์อันผิดธรรม ย่อมเกิดบุตรหลานไร้ธรรม อ่อนในโชค ทรัพย์ และอายุ ดังนั้น การเข้าใกล้ภรรยาเฉพาะกาลอันสมควร จึงประกาศว่าเป็นหน้าที่สูงสุดของคฤหัสถ์

अधर्म्यात्from an unrighteous (union)
अधर्म्यात्:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeAdjective
Rootअधर्म्य (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (अपादान), एकवचन; विशेषणम्—'विवाहात्' इत्यादि अपेक्षितम्
धर्मरहिताःdevoid of dharma
धर्मरहिताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootधर्म + रहित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तृतीया/षष्ठी-तत्पुरुषार्थे (धर्मेण रहिताः/धर्मस्य रहिताः) विशेषणम्
मन्दभाग्यधनायुषःof poor fortune, wealth, and lifespan
मन्दभाग्यधनायुषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमन्द + भाग्य + धन + आयुस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समाहार-द्वन्द्व/बहुपद-समासः—'भाग्यं धनं आयुः' इत्येषां मन्दत्वं सूचयति; विशेषणम्
कृतकालाभिगमनेin approaching at the proper time
कृतकालाभिगमने:
Adhikarana (Location/Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकृत + काल + अभिगमन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; तत्पुरुषः (कृतः कालः यस्मिन्/यदा) + अभिगमन; 'समये गमने' इत्यर्थे
धर्मःduty/dharma
धर्मः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अयम्this
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
गृहिणःof the householder
गृहिणः:
Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootगृहिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन
परःsupreme/primary
परः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्

Sūta (deduced, Brāhma Khaṇḍa dharma-narration context)

Scene: A householder restrains himself, turning from impulse toward a household shrine and calendar/pañcāṅga, honoring proper time; shadowy figures symbolize adharma’s consequences on offspring’s vitality.

FAQs

Self-restraint and timing aligned with dharma are portrayed as essential to the moral and spiritual health of family life.

No tīrtha is mentioned; the verse is a normative dharma instruction within Dharmāraṇya.

The prescription is ṛtukāla-abhigamana—marital approach at the proper/appointed time—as a key gṛhastha duty.