Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 21

ब्राह्मणं प्राहुरतिथिं संपूज्य शक्तितो बुधैः । न पृछेत्तत्राचरणं स्वाध्यायं चापि पंडितः

brāhmaṇaṃ prāhuratithiṃ saṃpūjya śaktito budhaiḥ | na pṛchettatrācaraṇaṃ svādhyāyaṃ cāpi paṃḍitaḥ

บัณฑิตทั้งหลายกล่าวว่า พราหมณ์คือ ‘อาติถิ’ ครั้นบูชาต้อนรับตามกำลังแล้ว คฤหัสถ์ผู้รู้ไม่พึงซักถาม ณ ที่นั้นถึงความประพฤติหรือการสวาธยายพระเวทของท่าน

ब्राह्मणम्a brāhmaṇa
ब्राह्मणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन
प्राहुःthey say/call
प्राहुः:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र√अह् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
अतिथिम्a guest
अतिथिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअतिथि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; (द्वितीया द्वितीया—कथनकर्म/उपपद)
संपूज्यhaving honored
संपूज्य:
Kriyāviśeṣaṇa (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootसम्√पूज् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘संपूज्य’ = having duly honored
शक्तितःaccording to one’s capacity
शक्तितः:
Kriyāviśeṣaṇa (Manner)
TypeIndeclinable
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb): ‘शक्तितः’ = according to ability
बुधैःby the wise (people)
बुधैः:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootबुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, बहुवचन
not
:
Pratiṣedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation particle)
पृच्छेत्should ask
पृच्छेत्:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√पृच्छ् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
तत्रthere/in that context
तत्र:
Kriyāviśeṣaṇa
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (locative adverb)
आचरणम्conduct/behavior
आचरणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआचरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन
स्वाध्यायम्(his) Vedic study/recitation
स्वाध्यायम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्व + अध्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (स्वस्य अध्यायः)
and
:
Sambandha
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात
अपिalso/even
अपि:
Sambandha
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावन/समुच्चयार्थक निपात (also/even)
पण्डितःthe learned man
पण्डितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपण्डित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन

Unspecified (Dharmāraṇya Khaṇḍa instructional discourse)

Scene: A brāhmaṇa guest stands at the entrance; the householder offers a seat, water, and respectful gestures; the host’s face shows restraint and reverence, not curiosity or suspicion.

B
Brāhmaṇa
A
Atithi
S
Svādhyāya

FAQs

True hospitality protects the guest’s dignity; service comes first, and judgment or interrogation is withheld.

No tīrtha is specified; the verse glorifies atithi-sevā as a portable ‘tīrtha’ of the home.

Honor the brāhmaṇa-guest according to one’s means, without questioning his conduct or svādhyāya at the time of reception.