Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 72

शिव उवाच । साधु प्रोक्तं त्वया युक्तमेकांशेनात्र मे स्थितिः । न मया त्यजितं साधु स्थानं तव सुनिर्मलम्

śiva uvāca | sādhu proktaṃ tvayā yuktamekāṃśenātra me sthitiḥ | na mayā tyajitaṃ sādhu sthānaṃ tava sunirmalam

ศิวะตรัสว่า: กล่าวได้ดี—ถ้อยคำของท่านเหมาะสมยิ่ง ที่นี่เราจักสถิตอยู่ด้วยส่วนหนึ่งของเรา โอ้ผู้ประเสริฐ เรามิได้ละทิ้งที่พำนักอันบริสุทธิ์ยิ่งของท่าน

शिवःŚiva
शिवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
साधुwell / good
साधु:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसाधु (अव्यय)
Formअव्यय; प्रशंसावाचक (particle/adverb: 'well')
प्रोक्तम्spoken/said
प्रोक्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formभूतकृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
त्वयाby you
त्वया:
Kartr/Agent (Doer/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
युक्तम्proper
युक्तम्:
Vidhaya/Predicate (Predicate adjective/विधेय)
TypeAdjective
Rootयुक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; युज् धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेयविशेषण
एकांशेनby one part/portion
एकांशेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootएक (प्रातिपदिक) + अंश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (एकस्य अंशः)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (adverb of place)
मेmy
मे:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
स्थितिःabiding/presence
स्थितिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्थिति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
not
:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
मयाby me
मया:
Kartr/Agent (Doer/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
त्यजितम्abandoned
त्यजितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formभूतकृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
साधुindeed/well
साधु:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसाधु (अव्यय)
Formअव्यय; प्रशंसावाचक
स्थानम्place/abode
स्थानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तवyour
तव:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
सुनिर्मलम्very pure
सुनिर्मलम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + निर्मल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (स्थानम् इति)

Śiva

Tirtha: Dharmāraṇya / Yama-sthāna (implied)

Type: kshetra

Listener: Yama

Scene: Śiva responds approvingly to Yama, promising to remain there in part and affirming he has not abandoned the pure abode.

Ś
Śiva
Y
Yama
D
Dharmāraṇya (implied)

FAQs

Sacred places endure through divine ‘presence’—even a partial manifestation of Śiva is sufficient to sanctify and protect a kṣetra.

Dharmāraṇya is implied as the ‘supremely pure’ abode where Śiva agrees to remain.

No explicit ritual is given; it establishes the theological basis for later worship at the site.