Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 62

सत्यप्रतिज्ञां कुर्वाणास्तत्रस्थाः सुखिनोऽभवन् । चातुर्विद्या बहिर्ग्रामे राज्ञा तेन निवासिताः

satyapratijñāṃ kurvāṇāstatrasthāḥ sukhino'bhavan | cāturvidyā bahirgrāme rājñā tena nivāsitāḥ

เมื่อได้ตั้งปณิธานสัตย์จริง ผู้ที่พำนักอยู่ ณ ที่นั้นก็เป็นสุข พระราชาองค์นั้นทรงจัดให้เหล่า ‘จาตุรวิดยะ’ ตั้งถิ่นฐานอยู่นอกหมู่บ้าน

सत्यप्रतिज्ञाम्a true vow/promise
सत्यप्रतिज्ञाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसत्य-प्रतिज्ञा (प्रातिपदिक; सत्य + प्रतिज्ञा)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः—कर्मधारय (सत्याः प्रतिज्ञा)
कुर्वाणाःdoing, making
कुर्वाणाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (कर्तरि), पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘doing/making’
तत्रस्थाःstaying there
तत्रस्थाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootतत्र-स्थ (प्रातिपदिक; तत्र + स्थ)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (तत्र स्थिताः)
सुखिनःhappy
सुखिनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसुखिन् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
अभवन्became, were
अभवन्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार (अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
चातुर्विद्याःthe four branches of learning (four Vedas/knowledges)
चातुर्विद्याः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचातुर्विद्य (प्रातिपदिक; चतुर् + विद्या)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—द्विगु (चतस्रो विद्याः)
बहिःoutside
बहिः:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootबहिः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
ग्रामेin the village
ग्रामे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootग्राम (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
राज्ञाby the king
राज्ञा:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/कर्तृ-हेतु), एकवचन
तेनby him
तेन:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
निवासिताःwere settled/made to reside
निवासिताः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि-वास् (धातु)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त), पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्मणि प्रयोगः ‘made to reside/settled’

Narrator (speaker not explicit in snippet)

Tirtha: Dharmāraṇya

Type: kshetra

Scene: A king establishes a truthful vow; contented residents remain in the sacred forest-region; learned cāturvidyas are respectfully settled outside the main village boundary, indicating a planned sacred settlement.

S
satya-pratijñā
C
cāturvidya
R
rājā

FAQs

Truthful commitment (satya-pratijñā) and orderly living lead to communal peace and well-being.

No specific tīrtha is named in this verse.

A satya-pratijñā (solemn vow of truthfulness) is referenced, but no detailed rite is described.