Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 42

व्यास उवाच । तस्मिन्नवसरे विप्रा जाता भूप दयालवः । अन्या या पुटिका चासीत्सा दत्ता शापशांतये

vyāsa uvāca | tasminnavasare viprā jātā bhūpa dayālavaḥ | anyā yā puṭikā cāsītsā dattā śāpaśāṃtaye

วยาสะกล่าวว่า: ในกาลนั้น โอ้พระราชา พราหมณ์ทั้งหลายบังเกิดความกรุณา และ ‘ปุฏิกา’ (ห่อเล็ก) อีกห่อหนึ่งที่มีอยู่ ก็ได้ถวายเป็นทานเพื่อให้คำสาปสงบลง

व्यासःVyāsa
व्यासः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootव्यास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
तस्मिन्in that
तस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन (Singular)
अवसरेoccasion/time
अवसरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअवसर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन (Singular)
विप्राःbrāhmaṇas
विप्राः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन (Plural)
जाताःbecame
जाताः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु) + जात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (Past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्तरि प्रयोगे ‘became’ अर्थे
भूपO king
भूप:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)
दयालवःcompassionate
दयालवः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदयालु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन (Plural); विशेषणम् (qualifying ‘विप्राः’)
अन्याanother
अन्या:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; विशेषणम् (qualifying ‘पुटिका’)
याwho/which
या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
पुटिकाPuṭikā (a woman/person named Puṭikā)
पुटिका:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुटिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
आसीत्was
आसीत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
दत्ताwas given
दत्ता:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु) + दत्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (Past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि/भावे प्रयोगः ‘was given’
शापशान्तयेfor the pacification of the curse
शापशान्तये:
Sampradana (Purpose/Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootशाप (प्रातिपदिक) + शान्ति (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (śāpasya śāntiḥ), स्त्रीलिङ्ग (शान्ति), चतुर्थी-विभक्ति (Dative), एकवचन; प्रयोजनार्थे (for the purpose)

Vyāsa

Listener: Bhūpa (king)

Scene: A royal court or forest-assembly: Vyāsa narrates as compassionate brāhmaṇas offer a small bundle (puṭikā) as a propitiatory gift to pacify a curse; the atmosphere shifts from tension to relief.

V
Vyāsa
B
Brāhmaṇas (Viprāḥ)
K
King (Bhūpa)
C
Curse (Śāpa)
P
Puṭikā

FAQs

Compassion follows sincere surrender; the righteous soften when repentance is genuine and dharma is restored.

Dharmāraṇya is the sacred narrative space; the verse highlights śānti within that holy region.

A propitiatory gift (dāna) is indicated—giving the puṭikā as an act aimed at śāpa-śānti.