Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 70

विमृश्य मिलिताः प्रातर्ज्योतिर्विद्भिः प्रतिष्ठिताः । ब्राह्मे मूहूर्ते चोत्थाय कान्यकुब्जं गता द्विजाः

vimṛśya militāḥ prātarjyotirvidbhiḥ pratiṣṭhitāḥ | brāhme mūhūrte cotthāya kānyakubjaṃ gatā dvijāḥ

ครั้นไตร่ตรองแล้ว พวกเขาก็มาชุมนุมกันยามเช้า โดยมีผู้รู้กาลมงคลเป็นผู้นำ ครั้นตื่นขึ้นในพรหมมุหูรตะแล้ว ทวิชทั้งหลายก็ออกเดินทางไปยังกานยกุบชะ

विमृश्यhaving reflected
विमृश्य:
Purvakala (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootविमृश्य (कृदन्त; √मृश्/√मृश् धातु + वि-उपसर्ग)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
मिलिताःgathered
मिलिताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमिलित (कृदन्त; √मिल् धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त)
प्रातर्in the morning
प्रातर्:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootप्रातर् (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (time adverb: in the morning)
ज्योतिर्विद्भिःwith astrologers/knowers of astrology
ज्योतिर्विद्भिः:
Sahakari (Association/सहकारी)
TypeNoun
Rootज्योतिस् + विद् (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (ज्योतिषां विदः)
प्रतिष्ठिताःset out / established (departed)
प्रतिष्ठिताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रतिष्ठित (कृदन्त; √स्था धातु + प्रति-उपसर्ग)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त)
ब्राह्मेin the Brahma (auspicious)
ब्राह्मे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootब्राह्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन; विशेषण (of Brahmā)
मूहूर्तेat the muhurta
मूहूर्ते:
Adhikarana (Time-location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमुहूर्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
उत्थायhaving risen
उत्थाय:
Purvakala (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootउत्थाय (कृदन्त; √स्था धातु + उत्-उपसर्ग)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
कान्यकुब्जम्to Kānyakubja (Kannauj)
कान्यकुब्जम्:
Karma (Goal/कर्म)
TypeNoun
Rootकान्यकुब्ज (प्रातिपदिक; स्थाननाम)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
गताःwent
गताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootगत (कृदन्त; √गम् धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त)
द्विजाःthe Brahmins
द्विजाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

Narrator (Purāṇic narrator within the Dharmāraṇya episode; specific speaker not explicit in this excerpt)

Tirtha: Kānyakubja

Type: kshetra

Scene: Pre-dawn gathering: brāhmaṇas assemble with travel staffs and water-pots; a learned muhūrta-knower indicates the auspicious moment; they depart toward Kānyakubja under a pale dawn sky.

K
Kānyakubja

FAQs

Right action is strengthened by right timing—beginning one’s journey at Brahma-muhūrta aligns effort with auspicious order.

The narrative transitions from Dharmāraṇya toward Kānyakubja, indicating sacred travel between renowned locales.

Rising at Brahma-muhūrta and proceeding under auspicious guidance (jyotiḥ-vid) is presented as the proper discipline.