Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 3

स्वस्थाने ब्राह्मणास्तत्र कानि कर्माणि चक्रिरे । ब्रह्मोवाच । इष्टापूर्तरताः शांताः प्रतिग्रहपराङ्मुखाः

svasthāne brāhmaṇāstatra kāni karmāṇi cakrire | brahmovāca | iṣṭāpūrtaratāḥ śāṃtāḥ pratigrahaparāṅmukhāḥ

พระพรหมตรัสว่า: ณ ที่นั้นพราหมณ์ทั้งหลายดำรงอยู่ในฐานะอันควรของตน และประกอบพิธีกรรมตามสมควร—สงบสำรวม ตั้งมั่นในอิษฏะและปูรตะ (ยัญพิธีและกุศลกิจเพื่อสาธารณะ) และเมินการรับทาน (ปฺรติครหะ)

स्वस्थानेin (their) proper place
स्वस्थाने:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्वस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण (locative)
ब्राह्मणाःBrahmins
ब्राह्मणाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति (1st/प्रथमा), बहुवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; स्थानवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
कानिwhich (things)
कानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), बहुवचन; प्रश्नवाचक विशेषण
कर्माणिrites, actions
कर्माणि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), बहुवचन
चक्रिरेthey performed
चक्रिरे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन्/ब्रह्मा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति (1st/प्रथमा), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
इष्टापूर्तरताःdevoted to iṣṭa and pūrta (sacrificial and charitable works)
इष्टापूर्तरताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootइष्ट + आपूर्त + रत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति (1st/प्रथमा), बहुवचन; (इष्टे च आपूर्ते च रताः)
शांताःpeaceful
शांताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशान्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; √शम्)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति (1st/प्रथमा), बहुवचन
प्रतिग्रहपराङ्मुखाःaverse to accepting gifts
प्रतिग्रहपराङ्मुखाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रतिग्रह + पराङ्मुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति (1st/प्रथमा), बहुवचन; (प्रतिग्रहात् पराङ्मुखाः)

Brahmā

Tirtha: Dharmāraṇya (implied)

Type: kshetra

Scene: A serene forest āśrama: brāhmaṇas seated in orderly rows, tending sacred fires, reciting Veda, building a small well/ghāṭa as pūrta-work; their demeanor calm and restrained, refusing lavish gifts.

B
Brahmā
B
Brāhmaṇas

FAQs

True dharma is steadiness in one’s own duty, purity of livelihood, and merit through worship and public good—without greed for gifts.

The verse sets the ethical atmosphere for Dharmāraṇya’s sanctity, presenting the conduct of brāhmaṇas as part of the kṣetra’s greatness.

Devotion to iṣṭa (Vedic worship/sacrifice) and pūrta (charitable/public works) and avoidance of pratigraha (gift-acceptance for gain).