Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 56

तदा वै वायुपुत्रस्य स्मरणं क्रियतां द्विजाः । स्मृतमात्रो हनूमान्वै समागत्य करिष्यति

tadā vai vāyuputrasya smaraṇaṃ kriyatāṃ dvijāḥ | smṛtamātro hanūmānvai samāgatya kariṣyati

ครั้นแล้ว โอ้ทวิชะทั้งหลาย จงกระทำการระลึกถึงบุตรแห่งพระวายุเถิด เพียงระลึกถึงหนุมานเท่านั้น ท่านย่อมเสด็จมาทันทีและกระทำกิจที่จำเป็นให้สำเร็จ

तदाthen
तदा:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (then)
वैindeed
वै:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक/खल्वर्थक निपात (indeed)
वायुपुत्रस्यof the son of Vāyu (Hanumān)
वायुपुत्रस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवायु (प्रातिपदिक) + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (वायोः पुत्रः); पुंलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन
स्मरणम्remembrance
स्मरणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्मरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; क्रियानाम (act of remembering)
क्रियताम्let it be done
क्रियताम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलोट्-लकार (imperative), कर्मणि प्रयोग (passive); प्रथमपुरुष, एकवचन (3rd sg): “let it be done”
द्विजाःO twice-born (brahmins)
द्विजाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; संबोधनार्थे प्रयुक्तम् (vocative sense though form = nominative)
स्मृतमात्रःmerely remembered (when remembered only)
स्मृतमात्रः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्मृत (कृदन्त; स्मृ धातु, क्त) + मात्र (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (स्मृतस्य मात्रः = only by being remembered/merely remembered); पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; विशेषण (हनूमान्)
हनूमान्Hanumān
हनूमान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहनूमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन
वैindeed
वै:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
समागत्यhaving come
समागत्य:
Purvakala-kriya (Gerund/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + आ + गम् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having come)
करिष्यतिhe will do; he will act
करिष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलृट्-लकार (simple future), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन

Rāmadeva (Śrī Rāma)

Tirtha: Dharmāraṇya

Type: kshetra

Listener: dvijas (brāhmaṇas)

Scene: Brāhmaṇas with folded hands invoke Vāyuputra; Hanumān appears suddenly—towering, radiant, carrying a mace, eyes compassionate yet fierce, ready to act.

V
Vāyuputra (Hanumān)
V
Vāyu
D
Dvijāḥ (brāhmaṇas)

FAQs

Remembrance (smaraṇa) of a dharmic protector like Hanumān is portrayed as an immediate spiritual refuge and aid.

Within Dharmāraṇya, the verse frames the region as safeguarded through devotion and divine assistance.

Smaraṇa (devotional remembrance) of Vāyuputra Hanumān is prescribed as the practical remedy.