Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 55

श्रीमातरं तदाभ्यर्च्य प्रसन्नेनांतरात्मना । श्रीमातरं नमस्कृत्य तीर्थान्यन्यानि राघवः

śrīmātaraṃ tadābhyarcya prasannenāṃtarātmanā | śrīmātaraṃ namaskṛtya tīrthānyanyāni rāghavaḥ

ครั้นแล้วพระราฆวะทรงบูชาพระศรีมาตาด้วยดวงใจสงบผ่องใส ครั้นถวายบังคมพระศรีมาตาแล้ว ก็เสด็จดำเนินต่อไปยังทิรถะอื่น ๆ ด้วย

श्री-मातरम्Śrī-mother (the goddess/mother of prosperity)
श्री-मातरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक) + मातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया विभक्तिः (2nd/Accusative), एकवचनम्; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (श्रियाः माता)
तदाthen
तदा:
Kāla (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्ययम्; कालवाचक-अव्ययम् (temporal adverb)
अभ्यर्च्यhaving worshipped
अभ्यर्च्य:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootअभि-√अर्च् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) ‘having worshipped’; धातुः—अर्च् (to worship) उपसर्गः—अभि
प्रसन्नेनwith a serene/pleased
प्रसन्नेन:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रसन्न (कृदन्त; √सद् with प्र)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे, तृतीया विभक्तिः (3rd/Instrumental), एकवचनम्; विशेषणम्—अन्तरात्मना
अन्तरात्मनाwith inner self/heart
अन्तरात्मना:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअन्तरात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया विभक्तिः (3rd/Instrumental), एकवचनम्
श्री-मातरम्Śrī-mother
श्री-मातरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक) + मातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया विभक्तिः (2nd/Accusative), एकवचनम्; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः
नमस्कृत्यhaving bowed/saluted
नमस्कृत्य:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootनमस्-√कृ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) ‘having saluted’; धातुः—कृ (to do) with पूर्वपद ‘नमस्’ (salutation)
तीर्थानिpilgrimage places
तीर्थानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया विभक्तिः (2nd/Accusative), बहुवचनम्
अन्यानिother
अन्यानि:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया विभक्तिः (2nd/Accusative), बहुवचनम्; विशेषणम्—तीर्थानि
राघवःRāghava (Rama)
राघवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराघव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा विभक्तिः (1st/Nominative), एकवचनम्

Narrator

Tirtha: Śrī Mātā-sthāna (contextual)

Type: temple

Scene: Rāma stands before Śrī Mātā’s shrine, offering flowers and lamp with a tranquil face; after namaskāra he turns toward a path leading to multiple tīrthas, suggesting a continuing pilgrimage circuit.

R
Rāghava (Rāma)
Ś
Śrī Mātā (Goddess)
T
Tīrthas

FAQs

Pilgrimage is perfected by inner serenity and reverent worship of the presiding Devī of the kṣetra.

A shrine/manifestation of Śrī Mātā within Dharmāraṇya is foregrounded, followed by the broader tīrtha-network of the region.

Abhyarcana and namaskāra—formal worship and obeisance to Śrī Mātā as part of tīrtha-yātrā.