Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 2

पात्रे दानं प्रदातव्यं कृत्वा यज्ञवरं द्विजाः । नापात्रे दीयते किंचिद्दत्तं न तु सुखावहम्

pātre dānaṃ pradātavyaṃ kṛtvā yajñavaraṃ dvijāḥ | nāpātre dīyate kiṃciddattaṃ na tu sukhāvaham

โอ้ท่านทวิชะทั้งหลาย เมื่อประกอบยัญญะอันประเสริฐแล้ว พึงให้ทานแก่ผู้เป็นสุปาตระคือผู้ควรรับทานเท่านั้น อย่าให้สิ่งใดแก่ผู้ไม่ควรรับ เพราะทานเช่นนั้นไม่ก่อให้เกิดสุขหรือผลอันเป็นมงคล

पात्रेin/for a worthy recipient (vessel)
पात्रे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
दानम्gift, donation
दानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन; कर्मवाच्ये कर्म (प्रदातव्यम् इति)
प्रदातव्यम्should be given
प्रदातव्यम्:
Kriya (Obligation/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु) + प्र (उपसर्ग) ; प्रदातव्य (कृदन्त)
Formकृत्य-प्रत्यय (तव्यत्), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय (gerundive: 'to be given/should be given')
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Purvakala (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive/gerund)
यज्ञsacrifice
यज्ञ:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; (वरम् इति विशेषणार्थे)
वरम्excellent, best
वरम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (यज्ञम्)
द्विजाःO twice-born (Brahmins)
द्विजाः:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; संबोधनार्थे अपि (vocative sense)
not
:
Avyaya (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
अपात्रेin/for an unworthy recipient
अपात्रे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअपात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
दीयतेis given
दीयते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (Passive)
किञ्चित्anything, something
किञ्चित्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअनिश्चित-प्रमाणवाचक (indefinite), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
दत्तम्given
दत्तम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदा (धातु) ; दत्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्यय (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (किञ्चित्/दानम्)
not
:
Avyaya (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
तुbut
तु:
Avyaya (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/अन्वयबोधक (particle: 'but/indeed')
सुखhappiness
सुख:
Upapada (in compound)
TypeNoun
Rootसुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; (आवहम् इति विशेषणार्थे)
आवहम्bringing, yielding
आवहम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootआवह (प्रातिपदिक; √वह्)
Formवर्तमानकृदन्त/प्रातिपदिक-प्रयोग; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (दत्तम्)

Rāma (contextual continuation)

Tirtha: Dharmāraṇya (contextual)

Type: kshetra

Listener: dvijāḥ (twice-born) addressed

Scene: A ritual scene after an excellent yajña: fire altar still glowing, priests seated; a donor is advised to give only to worthy brāhmaṇas; an unworthy figure is shown in shadow or turned away, emphasizing discernment.

D
Dvija (brāhmaṇa class)

FAQs

Dāna bears fruit when offered to a fit recipient in a dharmic setting; indiscriminate giving can become fruitless.

No specific tirtha is named; the verse teaches general Purāṇic dāna-dharma within Dharmāraṇya’s discourse.

Give dāna to a pātra (worthy person), ideally in connection with yajña and dharmic observance; avoid apātra-dāna.