Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 26

चिक्रीडुस्तत्र महिषा निपतंति जलाशये । यत्र स्थाने सुपुष्पाणां प्रकरः प्रचुरोऽभवत्

cikrīḍustatra mahiṣā nipataṃti jalāśaye | yatra sthāne supuṣpāṇāṃ prakaraḥ pracuro'bhavat

บัดนี้ควายทั้งหลายเริงเล่นและดำดิ่งลงในสระน้ำ ณ ที่ซึ่งครั้งหนึ่งเคยมีหมู่ดอกไม้งามบานสะพรั่งอย่างอุดม

cikrīḍuḥplayed, sported
cikrīḍuḥ:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√krīḍ (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद
tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (adverb of place)
mahiṣāḥbuffaloes
mahiṣāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmahiṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
nipatantifall, plunge
nipatanti:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootni-√pat (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद
jalāśayein the water-reservoir
jalāśaye:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootjalāśaya (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (jala + āśaya); पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
yatrawhere
yatra:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyatra (अव्यय)
Formसम्बन्धबोधक/देशवाचक अव्यय (relative adverb: where)
sthānein the place
sthāne:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootsthāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
supuṣpāṇāmof beautiful flowers
supuṣpāṇām:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootsu + puṣpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; ‘सु’ उपसर्ग/उपपद-विशेषणार्थ
prakaraḥa heap, mass
prakaraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootprakara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
pracuraḥabundant
pracuraḥ:
Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpracura (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (of prakaraḥ)
abhavatwas, became
abhavat:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (धातु)
Formलङ् (imperfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

Dharmāraṇya-kṣetra Adhidevatā (the presiding deity of Dharmāraṇya)

Tirtha: Dīrghikā / associated jalāśaya

Type: kund

Listener: Rāma

Scene: A once-flowering bank now trampled; buffaloes half-submerged, splashing muddy water; ghosted overlay of earlier profuse blossoms and garland-makers; stark before/after contrast.

R
Rāma
J
Jalāśaya (water-reservoir)

FAQs

Sacred beauty is sustained by dharmic presence and worship; neglect follows when fear and adharma prevail.

The jalāśaya/Dīrghikā area within Dharmāraṇya-kṣetra.

None directly; the verse contrasts former sacred abundance with present neglect.